وظایف منتظران نسبت به امام موعود علیهالسلام زیاد است که به چند مورد آن اشاره میشود:
اوّل: محبت و ارتباط قلبی با امام زمان علیهالسلام
انسان منتظر، پیوسته پیوند قلبی با امام زمان خود دارد و هیچگاه این گوهر ارزنده را از دست نمیدهد.
امام صادق علیهالسلام فرمودند: «کسی که در زمان غیبت قائم علیهالسلام بر ولایت ما ثابت و استوار بماند، خداوند به او پاداش هزار شهید عطا فرماید.»
در حدیث دیگر آمده است که بر امامت حضرت مهدی علیهالسلام کسی استوار نمیماند مگر آن کس که یقین قوی و شناخت صحیح داشته باشد.
دوم: انتظار مداوم ظهور آن حضرت
باید پیوسته منتظر آن حضرت باشیم و هر لحظه خود را برای آن واقعهی عظیم و بیمانند آماده سازیم. خداوند متعال در قرآن، هدف از خلقت انسان را عبادت میداند و پیامبر اکرم در حدیثی معنای این آیهی شریفه را بیان میفرمایند: «برترین عبادتها، انتظار فرج است.»
پس انتظار ظهور، رسیدن به بالاترین عبادت و دستیابی به هدف خلقت است. در بیان اهمیت انتظار، امام صادق علیهالسلام میفرمایند : «هر کسی دوست دارد از جمله یاران حضرت قائم علیهالسلام باشد، باید در حالی انتظار کشد که پرهیزگاری و اخلاق نیکو داشته باشد.»
امام سجاد علیهالسلام نیز میفرمایند: «مردم زمان غیبت حضرت مهدی علیهالسلام که به امامت او عقیده دارند و چشم به راه ظهورش باشند، از مردم همهی زمانها برتر و بالاترند.»
سوم: دعا و درخواست از خالق یکتا برای تعجیل ظهور
حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجهالشریف در پیامی به مردم فرمودهاند: «برای تعجیل فرج بسیار دعا کنید که گشایش شما همان است.»
درس مهمی که از این حدیث میگیریم آن است که دعا برای تعجیل ظهور نه تنها برای زودتر فرا رسیدن آن روز تاریخی و حاکمیت عدل در تمام جهان اثر دارد، بلکه وسیلهای برای حل مشکلات فردی و اجتماعی انسانها در زمان غیبت نیز خواهد بود. به عبارت دیگر، هر کس به حل مشکل خود میاندیشد، برای حل آن مشکل، کوتاهترین راه، دعا برای راحتی و آسایش آن امام موعود است که در نظر اهل معرفت، از جان آنها عزیزتر میباشد. خدای مهربان، آنگاه که کسی را به یاد امام موعود و در حال دعا کردن برای آن بزرگوار ببیند، خواستهی آن فرد منتظر را نیز بسیار بهتر از آنچه خودش خواسته است برمیآورد.
محدث قمی در کتاب مفاتیحالجنان، دعاهای زیادی برای تعجیل ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجهالشریف نقل کرده است، از جمله: دعای مشهور (اللهم کن لولیک …)؛ دعای ندبه؛ زیارت آلیاسین و دعای عهد.
چهارم: شناخت امام عصر عجل الله تعالی فرجهالشریف
در حدیث معتبر از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) روایت شده است که فرمودند: «هر کس بمیرد در حالی که امام زمان خود را نشناسد، به مرگ دورهی جاهلیت (مرگ کفر و نفاق) از دنیا میرود.»
این کلام جاودانهی پیامبر یکی از وظایف مهم ما را یادآور میشود، وظیفهای که نوعاً از آن غفلت داریم. تردید نیست که شناخت امام عصر (عج) فقط به معنای دانستن نام ایشان، نام پدر و مادر و تاریخ تولد ایشان نیست و گرنه هر فرد کافر منافق میتواند این خصوصیات را یاد بگیرد.
آنچه مهم است شناخت آن حضرت به عنوان امام ما میباشد که حقوق فراوان از جمله حق حیات و زندگی به گردن ما دارد. مانند پدری مهربان دست عنایتش بر سر ماست و مانند برادری دلسوز برای حل مشکلات ما اقدام میکند؛ بدون اینکه ما به این همه نظر عنایت، متوجه باشیم.
توجه آن حضرت به ما، در حالی است که به ما نیاز ندارد. اگر آن حضرت، بدون نیاز به ما این همه احسان مینمایند، آیا سزاوار است که ما در حالی که سر تا پا به ایشان نیاز داریم، حقوقی را که به گردن ما دارند، نادیده بگیریم؟
پنجم: تلاش در حل مشکلات مردم
مردم همه رعیت امام زمان عجل الله تعالی فرجهالشریف هستند. هر کس به نوعی در جهت حل مشکلات مردم بکوشد، قلب مبارک امام زمان عجل الله تعالی فرجهالشریف را شاد کرده است. کمک به حل مشکلات مردم ـ به ویژه مشکلات کسانی که با حضرتش آشنا و به یاد ایشان هستند ـ نیازمند امکانات مالی فراوان نیست. مشکلات مختلفی در زندگی انسانها پیش میآید که گاهی با کوچکترین قدمی حل میشود؛ به ویژه در مورد مشکلات خویشاوندان که با احیای سنت حسنهی صلهی رحم، هم در جهت کاهش گرفتاریها کوشیدهایم و هم قلب مبارک امام زمان عجل الله تعالی فرجهالشریف را که ناظر و شاهد اعمال ما هستند، شاد کردهایم.
زندگی آن گاه زیبا میشود که به نیّت شاد کردن قلب مبارک آن حضرت ـ که قلب عالم است ـ شادی را در دلهای همهی مردم، به ویژه دوستداران و منتظران آن حضرت وارد کنیم.
ششم: سعی در خدمت به امام عصر عجل الله تعالی فرجهالشریف
اهتمام به خدمت کردن آن حضرت و اقامهی یاد ایشان در تمام ایام ـ به ویژه در ایام میلاد آن بزرگوار ـ از دیگر وظایف ما، به شمار میآید. هر کسی میتواند در حد امکانات خود، نام و یاد آن بزرگوار را ـ لااقل در محیط خانه و خانوادهی خود ـ زنده سازد؛ البته اگر بیش از آن نیز در وسع کسی باشد، باید نسبت به آن نیز اقدام کند.
برای بیان اهمیت اهتمام به خدمت به امام مهدی عجل الله تعالی فرجهالشریف کافی است به حدیث شکوهمندی از حضرت امام صادق علیهالسلام دقت کنیم که فرمودند: «اگر قائم علیهالسلام را درک میکردم، عمر خود را در خدمت به او صرف مینمودم.»
جایی که آن امام معصوم علیهالسلام اینگونه برای خدمت به فرزند خود اشتیاق نشان دهند، ما که امت آن امام همام هستیم برای این خدمتگزاری چگونه باید بکوشیم؟!
هفتم: تربیت نسلی مهدوی
در روزگار تراکم اشتغالات روزمرهی دنیوی گاهی این حقیقت از یاد میرود که ما بر سر سفرهی احسان حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجهالشریف نشستهایم و از یاد میبریم که میزبان گرامی ما این حق را به گردن ما دارد که به یاد او باشیم که یاد او خود گرهگشای مشکلات ما در دنیا و آخرت است.
به علاوه باید این امانت را که گذشتگان با خون دل خوردن به دست ما رساندهاند، ما نیز باید به نسل آینده منتقل کنیم و تربیت نسل مهدوی، نسلی که به یاد امام زمان خود باشد، اهتمامی ویژه میخواهد. این جهاد عظیم به امکانات فوقالعاده نیاز ندارد؛ هر کسی در برابر فرزندان خود، در این راه مسؤولیت دارد.
یقیناً بسیاری از مشکلات فعلی ما ـ در زمینهی فرهنگی، اعتقادی و اجتماعی ـ به دلیل غفلت از این اصل اساسی است. اگر خانوادهی خود را با نام و یاد امام عصر عجل الله تعالی فرجهالشریف آشنا کنیم و پیوسته به یاد آن حضرت بیندازیم، بسیاری از مشکلات ما حل میشود.
آن حضرت به یکی از یاران مخلص خود فرمودند: «نصرتنا، فنصرناک ـ تو ما را یاری کردی، پس ما هم به یاری تو شتافتیم ـ .»
هر کس به یاری امام زمان خود بکوشد، مشمول همین احسان حضرتش خواهد بود و نظر عنایت آن حضرت، خود، هر گره کوری را میگشاید.
هشتم: سخن آخر
گفتیم که وظایف ما در برابر آن بزرگوار بیش از آن است که در این نوشتار مختصر بگنجد. در دعای ندبه میخوانیم: «و اعنا علی تادیه حقوقه الیه ـ خدایا ! به ما کمک کن تا حقوق آن حضرت را در محضر مقدسش ادا کنیم».
حقوق آن بزرگ به گردن ما از یک سو و بیتوجهی ما به آن عزیز از یاد رفته از سوی دیگر، عرق شرم را بر چهرههای ما نشانده است. در نظر بگیریم که بر سر سفرهی کرم بزرگواری نشستهایم و همواره نمک خورده و نمکدان شکستهایم. در این حال، آیا روی نگاه کردن به آن بزرگوار را داریم؟ از سوی دیگر میدانیم که او شاهد و ناظر اعمال ما میباشد و با وجود این همه غفلت و بیحرمتی، او عنایتش را دمادم به ما افزون میسازد. در چنین شرایطی، بر در خانهی آن بزرگ میرویم و به همان زبانی با حضرتش سخن میگوییم که روزی حر شهید با امام حسین علیهالسلام سخن گفت؛ یعنی به زبان شرمندگی و عرض پوزش و به قصد تجدید نظر در زندگی روزمرهی خودمان که از روح و معنویت تهی شده است.
یقین داریم که آن بزرگوار که آیتی از کرامت خدای کریم و حجتی از مهربانی آفریدگار مهربان است، همهی پناهآورندگان را به پیشگاه خود میپذیرد؛ چنانچه در زیارت روز جمعه خطاب به حضرتش میگوییم: «و شما ـ ای مولای من ـ بزرگ و فرزند بزرگان هستید و خدا به شما امر فرموده است که میهمان و پناهنده را به پیشگاه خود بپذیرید و من، میهمان شما هستم و به درگاه شما پناه آوردهام، پس مرا میهمان کنید و پناه دهید.»