برای دریافت آخرین خبرها و رویدادها با ما همراه باشید.

همه مردان بازرگان در دولت موقت

همه مردان بازرگان در دولت موقت


بهمن ماه ١٣٥٧، روزهایی که در عکس های برجامانده از دوربین های قدیمی، سرد و خاکستری به نظر می رسد، ذهن و روح انقلابیون جوان از هیجان و سودای تغییر، در غلیان بود، اما رنگ سرخ هیجان، حوادثی سفید و سیاه در تاریخ آن زمان رقم زد. به گزارش اعتدال به نقل از شرق: مهدی بازرگان از ١٥ بهمن ١٣٥٧ تا ١٣ آبان ١٣٥٨ به مدت 9 ماه (275 روز) نخست وزیری دولت موقت برآمده از انقلاب را برعهده داشت. پس از تسخیر سفارت آمریکا، دولت موقت استعفا داد؛ استعفایی که در آن زمان بسیاری آن را نارضایتی دولت موقت از اشغال سفارت آمریکا تحلیل کردند، اما خود بازرگان در کتاب «انقلاب ایران در دو حرکت» نوشت که استعفایش به دلیل حمله به سفارت نبوده و سه ماه قبل از استعفای نهایی، سران کشور از این تصمیم آگاه بوده اند. آنچه در پی می آید نگاهی است گذرا به زندگی مردان کابینه بازرگان. وزیر کشور احمد صدرحاج سیدجوادی متولد ١٢٩٦: او از اعضای اولیه و بنیان گذار نهضت آزادی و از اعضای فعال در نهضت مقاومت ملی بود. حاج سیدجوادی پیش از انقلاب وکالت تعدادی از مخالفان حکومت پهلوی ازجمله دکترعلی شریعتی و آیت الله حسینعلی منتظری را بر عهده داشت. او که فارغ التحصیل رشته حقوق و دارای مدرک دکترای علوم سیاسی بود، در تهیه پیش نویس قانون اساسی شرکت داشت. حاج سیدجوادی پس از سقوط دولت موقت، در مقدمات تشکیل مجلس شورا دخالت داشت و به نمایندگی مردم قزوین در مجلس اول انتخاب شد. او 30 سال سرپرستی دائره المعارف تشیع را عهده دار بوده است. سیداحمد صدرحاج سیدجوادی در بامداد یکشنبه 11 فروردین 1392 در بیمارستان آبان تهران در 96 سالگی چشم از جهان فرو بست. هاشم صباغیان متولد 1316: او بعد از کابینه بازرگان به دوره اول مجلس شورای اسلامی راه یافت. بعد از کودتای ٢٨ مرداد با شاخه جوانان نهضت مقاومت ملی همکاری می کرد و از سـال ١٣٣٩ در جبهـه ملی دوم فعالیت داشت. در سال ١٣٤٠ به انجمن اسلامی مهندسین پیوست و دو سال هم ریاست آن را برعهده گرفت. از ابتدای تأسیس نهضت آزادی ایران به عضـویت آن درآمـد. تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی به علت فعالیت های سیاسـی- مـذهبی خـود از سـال ١٣٣٢ تـا ١٣٥٧ چهار بار به زندان افتاد. در سال ١٣٥٧ یکـی از اعضـای هیـأت پـنج نفـری بود که از طرف رهبر انقلاب برای راه اندازی صنعت نفت و پایان دادن به اعتصاب های آن تعیین شـد. او همچنـین عضـو کمیته مرکزی استقبال از رهبر انقلاب و مسئول مستقیم فرودگاه مهرآباد و انتظامـات و ارتباطـات آن در روز ١٢ بهمن ١٣٥٧ بود. وزیر امور خارجه کریم سنجابی متولد ١٢٨٣: سنجابی پس از انقلاب، 55 روز وزیر امور خارجه دولت موقت بود و سپس استعفا داد. سنجابی از بنیان گذاران جبهه ملی و حامیان محمد مصدق بود. او در دولت مصدق وزیر آموزش و قاضی اختصاصی ایران در دیوان بین المللی دادگستری در پرونده نفت ایران و انگلیس بود. او که رهبر جبهه ملی در انقلاب 1357 بود، پس وقایع خرداد سال ٦٠، مدت 14 ماه مخفی شد و سرانجام از راه کردستان به ترکیه و از آنجا به پاریس و سپس به آمریکا رفت. او نهایتا در تیرماه 1374 در 90 سالگی در خانه خود در شهر کاربندل در جنوب ایالت الینوی آمریکا درگذشت و همانجا به خاک سپرده شد. ابراهیم یزدی متولد ١٣١٠: پس از استعفای دکتر کریم سنجابی به عنوان وزیر خارجه انتخاب شد. او از چهار اردیبهشت 1358 تا ١٤ آبان ٥٨ وزیر خارجه بود. ابراهیم یزدی، فعال سیاسی ایرانی و دبیرکل نهضت آزادی ایران است. ابراهیم یزدی در دوران اقامت رهبر فقید انقلاب در نوفل لوشاتو از مشاوران ایشان بود و به همراه امام به ایران بازگشت. وزارت تبلیغات و جهانگردی ناصر میناچی متولد ١٣١٠: به دلیل تعلق خاطرش به نام حسینه ارشاد، نام این وزارتخانه را به وزارت «ارشاد ملی» تغییر داد. او در دولت شورای انقلاب هم وزیر ارشاد بود. میناچی که از یاران و همراهان علی شریعتی و از مؤسسان حسینیه ارشاد به شمار می رفت، از جمله افرادی بود که در تهیه پیش نویس قانون اساسی جمهوری اسلامی نقش داشت. او که تا پایان عمر نیز عهده دار مدیریت حسینیه ارشاد بود، بعد از تحمل یک دوره بیماری، بهمن 1392 در 82 سالگی درگذشت. او وصیت کرده بود در حسینیه ارشاد دفن شود، اما در روز خاکسپاری ممانعت هایی به وجود آمد و در نهایت در آرامستان علی ابن جعفر(ع) در قم به خاک سپرده شد. وزارت علوم علی شریعتمداری متولد ١٣٠٢: او مدرک کارشناسی فلسفه را از دانشگاه تهران، کارشناسی ارشد را از دانشگاه میشیگان و دکترا را از دانشگاه تنسی دریافت کرد و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی بود. شریعتمداری استاد سابق دانشگاه شیراز و دانشگاه اصفهان و عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد نیز بود. وزارت دفاع احمد مدنی متولد مرداد 1308: پس از پیروزی انقلاب اسلامی فرمانده نیروی دریایی شد. او پس از حدود دو ماه از وزارت دفاع کناره گرفت. بعد از آن مدتی عهده دار استانداری خوزستان شد. در بهمن سال 1358 در نخستین انتخابات ریاست جمهوری ایران شرکت کرد و حائز رتبه دوم شد. در انتخابات مجلس اول نیز از حوزه کرمان به نمایندگی مجلس انتخاب شد، اما اعتبارنامه اش تصویب نشد. پس از تسخیر سفارت از سوی دانشجویان خط امام، به خاطرجاسوسی و ارتباط با آمریکا. در اواسط سال 1359 برای همیشه از کشور خارج شد و به آمریکا مهاجرت کرد. احمد مدنی در بهمن 1384 پس از یک بیماری نسبتا طولانی در ایالت کلرادو در آمریکا درگذشت. تیمسار سرتیپ محمدتقی ریاحی، متولد سال 1289: در فروردین ماه سال 1358 و هم زمان با رفراندم جمهوری اسلامی، به عنوان دومین وزیر دفاع منصوب شد، اما سرانجام و پس از شش ماه از این منصب استعفا داد و به فرانسه مهاجرت کرد و تا پایان عمر در این کشور ماند. محمدتقی ریاحی در مردادماه سال 1367 در شهر نیس درگذشت. مصطفی چمران؛ متولد ١٣١٠: در مهرماه ١٣٥٨ به عنوان وزیر دفاع انتخاب شد. از دیگر مسئولیت های او می توان به نمایندگی تهران در اولین دوره مجلس شورای اسلامی و نمایندگی امام(ره) در شورای عالی دفاع اشاره کرد. چمران با آغاز دفاع مقدس به اهواز رفت و ستاد جنگ های نامنظم را بنیان گذاری کرد. چمران در سی ویک ام خرداد 1360 در مسیر دهلاویه-سوسنگرد به شهادت رسید. وزارت نفت علی اکبر معین فر، متولد 1307: پس از استعفای دولت بازرگان، در دولت شورای انقلاب، معین فر همچنان در وزارت نفت ماند. معین فر در انتخابات دوره اول مجلس به مجلس راه یافت. در سال ١٣٨١ کانون مهندسین فارغ التحصیل دانشکده فنی دانشگاه تهران او را به عنوان مهندس برجسته معرفی کرد. معین فر در سال 86 رتبه اول پیشگامان و پیش کسوتان مهندسی عمران کشور را به دست آورد. وزارت نیرو عباس تاج: وزیر نیرو در دولت موقت مهدی بازرگان بود. او یکی از باسابقه ترین مدیران نیرویی کشور محسوب می شود که مدتی بر مسند مدیریت وزارت نیرو تکیه زد. او کمتر از یک سال این مسئولیت را برعهده گرفت. وزارت بهداری کاظم سامی متولد ١٣١٤: او پنج ماه پس از انقلاب طرح « طب ملی» را اعلام کرد که به موجب آن هزینه دکتر، دارو و درمان همه ایرانیان از سوی دولت تامین و تأسیس بیمارستان غیردولتی، غیرقانونی می شد. دکتر سامی به عنوان نماینده مردم تهران به مجلس اول رفت. پس از اتمام دوره مجلس تا آخر عمر هیچ مسئولیت سیاسی نداشت. سامی آذرماه 1367 در مطب خود به قتل رسید. وزارت آموزش وپرورش غلامحسین شکوهی؛ متولد ١٣٠٥: او در سال 1372 به علت ناراحتی ریوی و آلودگی هوای تهران، به زادگاه خویش بازگشت و با درجه استادی در دانشگاه بیرجند به فعالیت آموزشی و پژوهشی خویش ادامه داده و پس از 57سال تدریس، در سال 1379 با رتبه 26 استادی بازنشسته شد ولی تدریس را رها نکرد و در دانشگاه بیرجند و تربیت مدرس تهران به تدریس ادامه داد. بااین حال در سال 1380 پس از فوت همسر، دچار افسردگی شدید شد و دست از تدریس و فعالیت های پژوهشی کشید. صداوسیما در سال 1385 از وی به عنوان چهره ماندگار رشته تعلیم و تربیت تقدیر به عمل آورد و در سال 1386 از مقام علمی او در دانشگاه بیرجند، تجلیل شد. محمدعلی رجایی، متولد ١٣١٢: مدتی در دولت موقت بازرگان عهده دار وزارت آموزش وپرورش بود. او دارای درجه کارشناسی ریاضیات از دانشسرای عالی بوده و پیش از انتخاب به عنوان وزیر، به حرفه معلمی مشغول بود. رجایی از تاریخ 11 مرداد 1360 تا هشت شهریور همان سال، یعنی به مدت 28 روز، در مقام ریاست جمهوری بود و در بمب گذاری دفتر ریاست جمهوری به شهادت رسید. او چندماه قبل از انقلاب 57 از زندان آزاد شد. هنگام بازگشت امام به ایران در کمیته استقبال مردمی از ایشان شرکت داشت. رجائی پس از انقلاب به همراه مهندس عزت الله سحابی و 11 نفر دیگر از اعضای نهضت آزادی ایران به دلیل تفاوت دیدگاه هایشان با مهندس بازرگان و اعتقاد به برتردانستن عدالت اجتماعی بر آزادی و دموکراسی، از نهضت آزادی استعفا دادند. وزارت دارایی علی اردلان، متولد ١٢٩٣: او دانش آموخته حقوق و یک فعال سیاسی باسابقه روزنامه نگاری و روزنامه داری بود. اسفند ١٣٥٧ مهندس بازرگان در حکمی به اردلان مأموریت داد به نمایندگی از دولت ایران در جلسات کنفرانس وزیران سازمان کشورهای صادر کننده نفت (اوپک) شرکت کند. در دوران وزارت علی اردلان، شورای انقلاب واگذاری اموال ٥٢ سرمایه دار و ملی شدن بانک ها را مصوب کرد. او که در سال های آخر عمرش فعالیت های حزبی خود را ادامه می داد 21 بهمن 1378 درگذشت. مدتی بعد از اردلان، ابوالحسن بنی صدر عهده دار وزارت دارایی در دولت موقت شد. وزارت صنایع محمود احمدزاده هروی: در سال های ١٣٥٩ تا ١٣٦٠ به عنوان وزیر مشاور و سرپرست شرکت ملی فولاد ایران مشغول به کار بود در دهه ٦٠ به عنوان سفیر جمهوری اسلامی در یوگسلاوی، مشاور وزیر معادن و فلزات و رئیس سازمان زمین شناسی کشور مشغول به خدمت بود. او علاوه بر فعالیت در خارج از دانشگاه، در سال های ١٣٤١ تا ١٣٤٩ به عنوان دستیار گروه مهندسی معدن دانشکده فنی و از سال ١٣٥٠ تا ١٣٥٥ به عنوان استادیار دانشکده و از سال ١٣٥٥ تا ١٣٦٠ نیز به عنوان دانشیار گروه مهندسی معدن فعالیت کرد. او در دهه های ٥٠ و ٦٠ نیز به عنوان مدیر گروه آموزشی مهندسی معدن دانشکده و عضو هیأت علمی گروه مهندسی معدن مشغول به فعالیت بود. سال ٩٢ در مراسمی تمبر یادبود دکتر محمود احمدزاده هروی، اولین وزیر صنایع در جمهوری اسلامی ایران رونمایی شد. وزارت کار داریوش فروهر متولد ١٣٠٧: او با استعفای دولت موقت از فعالیت های اجرائی فاصله گرفت. شامگاه اول آذرماه ١٣٧٧ داریوش فروهر و همسرش پروانه اسکندری در منزل مسکونی شان در تهران در جریان موسوم به قتل های زنجیره ای به قتل رسیدند. وزارت مسکن و شهرسازی مصطفی کتیرایی: او در کابینه شورای انقلاب مسئولیت وزارت مسکن را برعهده داشت. او تا زمان مرگ، کارشناس رسمی دادگستری در رشته راه و ساختمان بود و تا سال ١٣٦٨ ریاست کانون کارشناسان رسمی دادگستری را برعهده داشت. او روز گذشته در گذشت. وزارت پست، تلگراف و تلفن محمدحسین اسلامی، متولد ١٣١٢: او علاوه بر تحصیل در دانشکده های مخابرات و پلی تکنیک، تألیفات و مقالاتی نیز در زمینه مسائل فنی و مخابراتی دارد. وزارت بازرگانی رضا صدر: در کابینه بازرگان وزیر بازرگانی بود و در کابینه شورای انقلاب به سرپرستی بنی صدر هم به عنوان وزیر بازرگانی انتخاب شد. وزارت کشاورزی علی محمد ایزدی متولد ١٣٠٦: بعد از پیروزی انقلاب، یدالله سحابی تلفنی به او که ساکن آمریکا بود، اطلاع داد برای تصدی وزارت کشاورزی کابینه مهندس بازرگان انتخاب شده است. ایزدی در اسفندماه وارد ایران شد و در تمام مدت حکومت کابینه موقت با مهندس بازرگان همکاری کرد. او در سال 1358 در انتخابات دوره اول مجلس از شیراز شرکت کرد. اما روزی که برای یکی از سخنرانی های انتخاباتی به مسجد سپهسالار شیراز می رفت، مورد حمله عده ای ناشناس قرار گرفت. غروب همان روز هم ستاد انتخاباتی اش غارت و در و پنجره ها شکسته و اثاثیه به آتش کشیده شد. ایزدی بعد از انتخابات، برای دیدن خانواده اش به آمریکا رفت ولی نتوانست به ایران برگردد. او بعدا به کانادا رفت. وزارت دادگستری اسدالله مبشری متولد ١٢٨٨: او پس از چندماه استعفا داد و فقط به فعالیت های فرهنگی پرداخت. او سرانجام در سال ١٣٦٩ و پس از گذراندن دوره سخت بیماری درگذشت. احمد صدر حاج سیدجوادی متولد در تیرماه 1358: نیز با استعفای اسدالله مبشری به وزارت دادگستری منصوب شد که مأموریتش تا آخر دولت موقت ادامه داشت. وزارت راه وترابری مهندس محمدیوسف طاهری قزوینی متولد ١٣٠٦: او که فارغ التحصیل دانشکده فنی دانشگاه تهران بود، اواخر سال ٦٠ به تقاضای خود از وزارت راه بازنشسته شد. وزیر مشاور یدالله سحابی متولد ١٢٨٤: در دولت موقت، سمت وزیر مشاور را داشت. پیش نویس قانون اساسی با سرپرستی سحابی آماده و منتشر شد. او پس از آن به عنوان نماینده مردم تهران در اولین دوره مجلس شورا انتخاب و به عنوان رئیس سنی اولین دوره مجلس انتخاب شد. یدالله سحابی فروردین 1381 در بیمارستان جم تهران درگذشت.

summary-address :

latest News

New Year Message from the Chancellor of Shiraz University
New Year Message from the Chancellor of Shiraz University
On the occasion of the New Year, I extend my sincere greetings and best wishes to all faculty members, students, staff, alumni, and academic partners of Shiraz University. With appreciation for the efforts and achievements of the university community...
Commemoration Ceremony and Awarding of the First Qotb al-Din Shirazi Scientific Reward
Commemoration Ceremony and Awarding of the First Qotb al-Din Shirazi Scientific Reward
The commemoration ceremony and awarding of the first Qotb al-Din Shirazi Scientific reward in the field of astronomy and astrophysics was held on the second day of the National Astronomy and Astrophysics Conference, hosted by Shiraz University. This...
Launching of the National Astronomy Entrepreneurs Exhibition at Shiraz University
Launching of the National Astronomy Entrepreneurs Exhibition at Shiraz University
For the first time in the country, the Astronomy Entrepreneurs Exhibition was hosted at Shiraz University. According to the public relations office of Shiraz University, the exhibition coincided with the 18th National Astronomy and Astrophysics...
Signing Scientific and Technological Cooperation Agreements Between Shiraz University and Iraqi Universities
Signing Scientific and Technological Cooperation Agreements Between Shiraz University and Iraqi Universities
During the second meeting of the "Iran-Iraq Science Week," cooperation agreements were signed between Shiraz University and various Iraqi universities. According to the public relations office of Shiraz University, during the second "Iran-Iraq...
Dr. Zahra Riahi-Zamin has Won the Fourth Biennial Book Award of Fars
Dr. Zahra Riahi-Zamin has Won the Fourth Biennial Book Award of Fars
Dr. Zahra Riahi-Zamin, a Persian Language and Literature professor at Shiraz University, has been awarded the fourth Biennial Book Award of Fars. According to the Public Relations Office of Shiraz University, the awards ceremony took place on...
Unveiling the National Award for Women in Science of Iran (In Honor of Professor Afsaneh Safavi)
Unveiling the National Award for Women in Science of Iran (In Honor of Professor Afsaneh Safavi)
The National Award for Women in Science of Iran (In Honor of Professor Afsaneh Safavi) has been unveiled. According to the Public Relations Office of Shiraz University, during the closing ceremony of Research and Technology Week, held on the evening...
Launching of the Second International Conference on Artificial Intelligence and Software Engineering
Launching of the Second International Conference on Artificial Intelligence and Software Engineering
The Second International Conference on Artificial Intelligence and Software Engineering officially commenced on Tuesday, December 25, at Shiraz University. It intends to enhance practical and theoretical knowledge and facilitate information exchange...
Participation of Shiraz University Faculty Member in BRICS Young Scientists Forum
Participation of Shiraz University Faculty Member in BRICS Young Scientists Forum
Dr. Seyyed Hamed Rastgar, a faculty member in the Telecommunications and Electronics Engineering Department at Shiraz University, was the representative of the Islamic Republic of Iran at the BRICS Young Scientists meeting. According to the Public...
Nine Faculty Members of Shiraz University Among Highly Cited Iranian Researchers in Humanities and Social Sciences
Nine Faculty Members of Shiraz University Among Highly Cited Iranian Researchers in Humanities and Social Sciences
According to the public relations office of Shiraz University, citing the Scientometrics Office of the Research and Technology Department of the university, based on a report by the Institute for Scientific and Technological Research of the Islamic...
Signing of Two Cooperation Agreements Between Shiraz University and European Research Institutions
Signing of Two Cooperation Agreements Between Shiraz University and European Research Institutions
Shiraz University has signed cooperation agreements with the University of Zaragoza in Spain and the National Research Council of Italy (CNR IRPI) aimed at enhancing scientific, research, and technological collaboration. According to the Public...
Shiraz University Professor Named National Outstanding Researcher
Shiraz University Professor Named National Outstanding Researcher
Dr. Mehrdad Niakosari, the professor of the Department of Food Science and Technology at Shiraz University, has been recognized as a national outstanding researcher. According to the public relations office of Shiraz University, at the 25th Festival...
Graduation Celebration for 500 International Students at Shiraz University
Graduation Celebration for 500 International Students at Shiraz University
According to the public relations office of Shiraz University, a graduation celebration for 500 international students from across the country was held at Shiraz University. Approximately 500 international students from various academic...