به گزارش جام جم آنلاین، این استاد باستان شناسی که متولد 1322 در شهمیرزاد است، 16 کتاب تالیفی و شش اثر ترجمه را در کارنامه خود دارد و روی چند محوطه باستانی ازجمله سیئلک، هفت تپه، چغامیش، سگزآباد و... کاوش کرده است. بیشتر باستان شناسان از این که تصور مردم از باستان شناسی چیزی شبیه عتیقه یابی و گنج یابی است، گله دارند. مردم وقتی می شنوند شما باستان شناس هستید چه واکنشی دارند؟ امروزه سطح آگاهی مردم درباره باستان شناسی خیلی بالا رفته و نیازی نیست کار یک باستان شناس را برای آنها شرح دهیم. حتی برخی می پرسند بر چه دوره ای کار می کنید؟ یعنی حتی می دانند باستان شناسی به صورت تخصصی به دوره های پیش از تاریخ و تاریخی تقسیم بندی می شود. به نظرم با برنامه های مستندی که تلویزیون پخش می کند یا اشاراتی که در اخبار به کاوش های باستان شناسی می شود مردم نسبت به باستان شناسی علاقه پیدا کرده اند. برخلاف گذشته که تصور می شد یک باستان شناس دنبال گنج و عتیقه است، امروز حتی مردم در دوره ای که فلزیاب رایج شده، می دانند این ابزار کار باستان شناس نیست و افرادی که از این وسیله استفاده می کنند، قاچاقچی اشیای تاریخی هستند. دانشجویان باستان شناسی به شوخی این رشته را مهندسی اموات می خوانند. شما می دانید این اصطلاح چگونه بین آنها باب شده است؟ من نشنیده ام؛ اما کارگرانی که در کاوش های باستان شناسی با ما همکاری می کنند به ما مهندس می گویند؛ مثلا به من که دکتری باستان شناسی دارم می گویند آقای مهندس. تصور آنها از رابطه باستان شناس با زمین چیزی مانند رابطه مهندس با زمین است. فکر می کنم این اصطلاح میان دانشجویان باب شده باشد. یعنی تصور کارگران از کار باستان شناسی چیزی شبیه ساخت و ساز ساختمان است؟ روز اول نمی دانند جریان چیست، ولی وقتی کم کم یاد می گیرند و با کار آشنا می شوند خیلی دقیق عمل می کنند و به کار علاقه مند می شوند. میان آنها کسانی هم هستند که به دنبال تحصیل در رشته باستان شناسی بروند؟ ما به دلیل این که باید این کارگران را بیمه کنیم، عموم این کارگران سنی بالای 30 سال دارند و به نوعی امکان تحصیل برایشان وجود ندارد. تفاوت کار باستان شناس با تاریخ دان چیست؟ تاریخ دان با منابع و مآخذ مکتوب سر و کار دارد، ولی باستان شناس به پیش از تاریخ که خط هنوز به وجود نیامده بود نیز توجه دارد. برای همین مورخ روی اسناد کتبی کار می کند و باستان شناس با چند تکه سنگ و سفال می تواند یک بازسازی تقریبی از گذشته ارائه کند. ظاهرا پدر و مادر شما می خواستند در پزشکی ادامه تحصیل بدهید، اما چه شد باستان شناس شدید؟ من در رشته طبیعی دیپلم گرفتم و خانواده می خواستند در رشته پزشکی ادامه تحصیل دهم. قرار شد به شیراز بروم و در دانشگاه شیراز کنکور پزشکی بدهم. ما سه نفر بودیم و یک ماشین گرفتیم تا از تخت جمشید بازدید کنیم. وقتی این ستون ها و سنگ ها را دیدم باورم نمی شد این کاخ را 2500 سال پیش ساخته باشند. این در ذهن من ماند. این شد که رفتم باستان شناسی خواندم. اولین کلاس ما با زنده یاد سیمین دانشور بود. من چنان جذب صحبت های ایشان شدم که در انتخابم تردید نکردم. آن زمان به ماشین دکتر اقبال، رئیس وقت دانشگاه تهران حمله کردند و همین سبب شد دانشگاه تعطیل شود. من که چیزی از باستان شناسی نمی دانستم نزد استادم زنده یاد عزت الله نگهبان رفتم که در مارلیک حفاری می کرد. او اگر چه اکراه داشت، ولی در نهایت راضی شد یک هفته مرا به مارلیک ببرد، اما من یک ماه آنجا ماندم و از همکاران دکتر نگهبان کار یاد می گرفتم. وقتی هم که به دانشگاه برگشتم دکتر نگهبان اجازه داد عصرها در موسسه باستان شناسی به عنوان کارآموز مشغول به کار شوم. پس از آن هم بورس فولبرایت گرفتم و برای تحصیل دکتری به مؤسسه شرق شناسی شیکاگو رفتم. همچنین در تپه زاغه با پروفسور دایسون، استاد انسان شناسی دانشگاه پنسیلوانیا آشنا شدم که او از من برای تحصیل در رشته انسان شناسی دعوت کرد. به مرحوم عزت الله نگهبان اشاره کردید. چرا به او لقب پدر باستان شناسی ایران داده اند؟ پیش از او در رشته باستان شناسی بیشتر دروسی مانند تاریخ و هنر و فلسفه تدریس می شد. نگهبان که نخستین ایرانی دانش آموخته باستان شناسی از موسسه شرق شناسی شیکاگو بود وقتی به دانشگاه تهران آمد، در عراق کودتایی صورت گرفت که منجر به تعطیلی کار باستان شناسان آمریکایی شد که در بین النهرین کار می کردند. او از این فرصت بهره برد و آنها را به دانشگاه تهران دعوت کرد. با حضور این باستان شناسان در ایران، این رشته متحول شد. نگهبان اصرار داشت باستان شناسی صرفا معماری و آثار تاریخی نیست، بلکه باید به پیش از تاریخ هم توجه کرد. همچنین او با تأسیس مؤسسه باستان شناسی امکان ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد را برای دانشجویان فراهم آورد. به نوجوانانی که به باستان شناسی علاقه مندند چه توصیه ای دارید؟ برای ادامه تحصیل در باستان شناسی و باستان شناس شدن یک کشش درونی در آدم نیاز است؛ مثل آهن و آهن ربا. نمی دانم باستان شناسی آهن رباست یا خود فرد؛ ولی شخص باید با این رشته مأنوس شود. با این همه، من همیشه سر کلاس می گفتم باستان شناسی اعتیادآور است. یعنی کسی که وارد باستان شناسی می شود و مدتی در این رشته فعالیت می کند به سختی می تواند تغییر رشته دهد و سراغ کار دیگری برود. کمیل انتظاری فرهنگ و هنر
باستان شناسی اعتیادآور است
باستان شناسی اعتیادآور است
summary-address :
latest News
On the occasion of the New Year, I extend my sincere greetings and best wishes to all faculty members, students, staff, alumni, and academic partners of Shiraz University. With appreciation for the efforts and achievements of the university community...
The commemoration ceremony and awarding of the first Qotb al-Din Shirazi Scientific reward in the field of astronomy and astrophysics was held on the second day of the National Astronomy and Astrophysics Conference, hosted by Shiraz University. This...
For the first time in the country, the Astronomy Entrepreneurs Exhibition was hosted at Shiraz University. According to the public relations office of Shiraz University, the exhibition coincided with the 18th National Astronomy and Astrophysics...
During the second meeting of the "Iran-Iraq Science Week," cooperation agreements were signed between Shiraz University and various Iraqi universities. According to the public relations office of Shiraz University, during the second "Iran-Iraq...
Dr. Zahra Riahi-Zamin, a Persian Language and Literature professor at Shiraz University, has been awarded the fourth Biennial Book Award of Fars. According to the Public Relations Office of Shiraz University, the awards ceremony took place on...
The National Award for Women in Science of Iran (In Honor of Professor Afsaneh Safavi) has been unveiled. According to the Public Relations Office of Shiraz University, during the closing ceremony of Research and Technology Week, held on the evening...
Launching of the Second International Conference on Artificial Intelligence and Software Engineering
The Second International Conference on Artificial Intelligence and Software Engineering officially commenced on Tuesday, December 25, at Shiraz University. It intends to enhance practical and theoretical knowledge and facilitate information exchange...
Dr. Seyyed Hamed Rastgar, a faculty member in the Telecommunications and Electronics Engineering Department at Shiraz University, was the representative of the Islamic Republic of Iran at the BRICS Young Scientists meeting. According to the Public...
According to the public relations office of Shiraz University, citing the Scientometrics Office of the Research and Technology Department of the university, based on a report by the Institute for Scientific and Technological Research of the Islamic...
Shiraz University has signed cooperation agreements with the University of Zaragoza in Spain and the National Research Council of Italy (CNR IRPI) aimed at enhancing scientific, research, and technological collaboration. According to the Public...
Dr. Mehrdad Niakosari, the professor of the Department of Food Science and Technology at Shiraz University, has been recognized as a national outstanding researcher. According to the public relations office of Shiraz University, at the 25th Festival...
According to the public relations office of Shiraz University, a graduation celebration for 500 international students from across the country was held at Shiraz University. Approximately 500 international students from various academic...