سومین نشست علمی محور جامعهشناسی کنگره بینالمللی «تجلی ۱۵ قرن نور نبوی در آینه علم و پژوهش» بعدازظهر چهارشنبه، ۲۰ خردادماه، بهمیزبانی دانشگاه شیراز و سخنرانی پروفسور دیوید میلر، جامعهشناس سرشناس بریتانیایی و نظریهپرداز ساختاریِ اسلامهراسی، بهصورت برخط و مجازی برگزار شد.
در این نشست که با دبیری دکتر سیدهادی ساجدی، عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران، اداره میشد؛ چهره شاخص غربیِ منتقد صهیونیسم، تئوری خود را با عنوان «اسلامهراسی بهعنوان پروژهای عمدی و برنامهریزیشده» تشریح کرد.
پروفسور میلر در آغاز، ضمن قدردانی از دعوت کنگره و ابراز همبستگی با مردم ایران در شرایط جنگی، صراحتاً اعلام کرد که اسلامهراسی یک پیشداوری خودجوش نیست؛ بلکه «پروژهای آگاهانه» است که از سوی صهیونیستها دنبال میشود.
او با اشاره به وضعیت فلسطین تأکید کرد: امروز نه فقط مسلمانان، بلکه حتی مسیحیان ساکن فلسطین نیز با نژادپرستی مواجهاند. اسلامهراسی در عمل، میان مذاهب اسلامی تفاوتی قائل نمیشود.
ریشههای کهنتر از ۱۱ سپتامبر
این جامعهشناس برجسته با رد این باور رایج که اسلامهراسی محصول رویداد ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ است، ریشههای آن را بسیار کهنتر دانست و گفت: مطالعات جدی درباره آنچه "اسلامگرایی افراطی" نامیده میشود از دهه ۱۹۸۰ آغاز شد و صهیونیستها نقشی کلیدی داشتند.
پروفسور میلر نقطهی عطف این جریان را سال ۱۹۸۴ و کنفرانسی در واشنگتن دیسی معرفی کرد که ازسوی مؤسسه جاناتان و با حضور برنارد لوئیس (صهیونیست اسلامهراس) و جاناتان نتانیاهو (برادر بنیامین نتانیاهو) برگزار شد.
به گفتهی وی، هدف این نشست، تبدیل اصطلاحاتی چون «تروریسم اسلامی» و «اسلام افراطی» به گفتمانی فراگیر در میان نخبگان و سیاستگذاران غربی بود.
افشاگری از «پنج رکن اسلامهراسی»
پروفسور میلر در بخش اصلی سخنان خود از چارچوب نظری اختصاصیاش با عنوان «پنج رکن اسلامهراسی» پرده برداشت و پنج گروه عامل در تولید این ایدئولوژی را برشمرد:
۱. جریان تروریستنمای اسلامی (که بهانه امنیتیسازی را فراهم میکند)؛
۲. تودههای عمومی و راست افراطی (عرصه ترویج نفرت)؛
۳. جریان نخبگان نومحافظهکار و اندیشکدهها؛
۴. صهیونیستها (بهعنوان تأمینکنندگان مالی و شبکهسازان اصلی) و
۵. جریان سکولار و فمینیستی.
پروفسور میلر دربارهی رکن پنجم هشدار داد که این جریانها، علیرغم نداشتن رنگوبوی دینی، عملاً در کنار ایران یا فلسطین قرار نمیگیرند و به اسلامهراسی دامن میزنند.
اسلامهراسی؛ فراتر از صهیونیسم و حتی در کشورهای اسلامی
این نظریهپرداز غربی با اشاره به ابعاد فراسوی صهیونیسم تأکید کرد: اسلامهراسی فقط کار یهودیت و صهیونیستها نیست؛ امارات متحده عربی نیز نقش جدی در گسترش آن دارد. این پدیده در مصر، اردن، ترکیه و لبنان نیز مشاهده میشود و گاهی هژمونی و سلطه به دست خود کشورهای اسلامی از طریق اسلامهراسی پیگیری میشود.
وی با اشاره به ادعای نتانیاهو مبنیبر «ابرقدرت جهانی بودن اسرائیل» به مردم ایران هشدار داد: صهیونیستها به دنبال اهداف مشخصی هستند. همانگونه که در آمریکا حرکتهایی علیه صهیونیستها شکل گرفته، باید در سراسر جهان با این جریان مقابله کرد.
راهکار نهایی از زبان میلر: نابودی هویت صهیونیستی
پروفسور میلر در بخش پایانی سخنان خود با صراحت اعلام کرد: از فلسطین و ایران دفاع میکنم و مقابل صهیونیستها میایستم. به اعتقاد من، از بین رفتن صهیونیستها راهکار اساسی است؛ باید این هویت از بین برود تا فکر و اندیشه تغییر کند.
وی افزود: امروز کمپینی در آمریکا و لندن برای مقابله با شیعه راه افتاده که از طریق پرداخت مالیات و ساختارهای فرهنگی و مالی دنبال میشود. اما بدانید که هزاران نفر در غرب هستند که از شما حمایت میکنند. از نگاه اسلامهراسی، همه فرقههای اسلامی بد هستند و در پشت این جریان، سیا و موساد قرار دارند.
از اسلامهراسی نرم تا اخراج از دانشگاه
در ادامه، خبرنگار ایسنا با اشاره به بازنمایی اسلام بهعنوان دینی ناسازگار با حقوق زنان و مدرنیته، پرسید که آیا این روایتهای سکولار و فمینیستی نوعی «اسلامهراسی نرم» نیست. پروفسور میلر در پاسخ تأکید کرد که این همان «رکن پنجم» نظریه اوست و گفت: من مخالف مدرنیته نیستم، بلکه با لیبرالیسم مشکل دارم. بهخاطر تعالیم اسلام است که تقابل جمهوری اسلامی با اسرائیل جدی شده است؛ ابزار مقابله همین اسلام است.
پروفسور میلر در پاسخ به پرسشی درباره حضور اسلامهراسی در محیط آکادمیک غرب نیز اذعان داشت که این پدیده در آکادمی نیز رایج است و ریشه در همان کنفرانس ۱۹۸۴ دارد.
او فاش کرد که خودش بهدلیل همین موضعگیریهای شفاف علیه صهیونیسم، از دانشگاه اخراج شده است.
پروفسور میلر در پایان تأکید کرد: در فضای دانشگاهی غرب، هم صهیونیستها و هم بسیاری از نیروهای غیرصهیونیست (ازجمله جریانهای سکولار و لیبرال) عملاً در برابر کسانی که علیه اسلامهراسی مبارزه میکنند، موضع میگیرند؛ اما در کنار این جریانها، افرادی نیز هستند که خواهان مقابله با اسلامهراسی هستند.
