در نتیجه در صورت بروز بیماری مانند سیروز کبدی، مسائل گوارشی برای فرد مبتلا به وجود می آید. این بیماری در مراحل اول با کمک دارو تا حدودی قابل درمان و کنترل است، اما در صورت پیشرفت، در مراحل نهایی چاره ای جز پیوند کبد برای فرد بیمار باقی نمی گذارد. سیروز کبدی یا التهاب شدید کبد از بیماری های وخیمی است که امروزه در جوامع بشری شیوع گسترده ای یافته است. با توجه به شرایط تغذیه ای حاکم بر جامعه و گسترش چاقی در مردم، چربی های زیادی در کبد ذخیره می شود و موجب بروز کبد چرب یا کبد سیروزی می شود که در نهایت به از کار افتادن کبد منجر می شود. کبد (یا جگر) بزرگ ترین غده است که در فعالیت های سوخت ساز و مربوط به گوارش در بدن نقش بسیار مهمی دارد. به طوری که مراحل ساخت بسیاری از ویتامین ها، هورمون ها و مواد مورد نیاز بدن در کبد پایه گذاری می شود. در نتیجه در صورت بروز بیماری مانند سیروز کبدی، مسائل گوارشی برای فرد مبتلا به وجود می آید. این بیماری در مراحل اول با کمک دارو تا حدودی قابل درمان و کنترل است، اما در صورت پیشرفت، در مراحل نهایی چاره ای جز پیوند کبد برای فرد بیمار باقی نمی گذارد. پیوند کبد نیز عوارض حین عمل و پس از عمل دارد و مشکلاتی برای فرد گیرنده ایجاد می کند و بعلاوه هزینه های سرسام آوری هم دارد. داروهای بسیار زیادی تا امروز برای درمان کبد تولید شده است، اما هیچ یک به طور کامل موثر نبوده و موجب شده تا بیمار همواره نیازمند مصرف دارو باشد. پیوند کبد امروز روش رایجی است و بسیاری از بیماران در نوبت دریافت پیوند کبد هستند. به تازگی پژوهشگران دانشکده دامپزشکی دانشگاه شیراز در قالب پروژه تحقیقاتی دکتر ایمان حقانی با راهنمایی دکتر سیف الله دهقانی و دکتر عباسعلی قادری موفق به ارائه روش جدیدی در درمان بیماری سیروز کبدی با استفاده از سلول های بنیادی در موش های آزمایشگاهی شده اند که امید زیادی برای پیدا کردن یک راه حل موثر و ارزان برای درمان سیروز کبدی در انسان به وجود آورده است. کلید در دست موش ها دکتر سیف الله دهقانی، استاد دانشکده دامپزشکی دانشگاه شیراز ضمن اشاره به این که گروه تحقیقاتی آنها پیش تر استفاده از سلول های بنیادی را در درمان مفاصل آرتروز شده آزموده و نتایجش را منتشر کرده بود، گفت: ما با توجه به مطالعات قبلی مان و بررسی ای که در منابع داشتیم، تصمیم گرفتیم کارایی سلول های بنیادی را در درمان بیماری سیروز کبدی آزمایش کنیم. وی در توضیح چگونگی انجام آزمایش افزود: برای تحقیقات از موش استفاده کردیم، زیرا ساختار کبدش بسیار شبیه به کبد انسان است. ما به مدت سه ماه با تزریق داروی کربن تتراکلراید، شرایط کبد سیروز شده را در موش ها در محیط آزمایشگاهی به وجود آوردیم. وقتی از سیروزشدگی کبد آنها مطمئن شدیم، سلول های بنیادی را از خود موش ها استخراج، تکثیر و خالص سازی و برای درمان آماده کردیم. سپس یک گروه از موش ها را به عنوان گروه شاهد نگه داشتیم و هیچ درمانی روی آنها انجام ندادیم، اما روی دو گروه اثر تزریق سلول های بنیادی را بررسی کردیم. در یک گروه سلول های بنیادی را در سیاهرگی تزریق کردیم که از روده و معده وارد کبد می شود. در گروه دیگر یک سری از سلول های بنیادی را به طور مستقیم در بافت کبد تزریق کردیم. سپس 60 روز صبر کردیم تا نتیجه اعمال درمان را ببینیم. نتیجه این شد که در گروه موش هایی که کبدشان سیروز شده بود و هیچ درمانی روی آنها صورت نگرفته بود، در پایان آزمایش، بیماری شان شدت پیدا کرده بود، اما در دو گروه آزمایشی دیگر که مورد درمان با سلول های بنیادی قرار گرفته بودند، بافت کبد تا حد قابل توجهی ترمیم یافته بود. دکتر دهقانی در حالی که نسبت به نتایج این تحقیق امیدواری زیادی داشت، افزود: چه بسا اگر آزمایش دیگری انجام دهیم و مدت مطالعه را تا یک سال ادامه دهیم، در این صورت شاهد بهبود بیشتر بافت کبدی موش ها باشیم. نتیجه مطالعه ما بسیار امیدوارکننده بود. از انتشار نتایج تحقیق تا درمان دکتر دهقانی با اشاره به این که نتایج فعلی در کنفرانس های علمی ارائه شده و به زودی در یکی از ژورنال های علمی بین المللی منتشر خواهد شد، درخصوص گام های بعدی برای رساندن نتایج این تحقیق به مرحله درمان در سطح انسانی گفت: در مرحله بعدی باید این روش را روی حیوان دیگری که از لحاظ زیست شناسی به انسان نزدیک تر است آزمایش کرد. مثلا سگ ها ساختار بدنی شان بسیار شبیه انسان است. استفاده از سلول های بنیادی که منشأشان، بدن موجود زنده است، ضرر خاصی نخواهد داشت. در واقع در مراحل بعدی استفاده از این تکنیک در درمان انسان بر عهده پزشکان است و باید در شرایط آزمایشگاهی برای توسعه این روش در سطح انسانی مطالعاتی صورت گیرد. در مورد تکنیک سلول های درمانی که ما برای درمان مفاصل مبتلا به آرتروز استفاده کردیم نیز اکنون مراکزی وجود دارد که از سلول های بنیادی برای درمان بیماری های آرتروز برای مفاصل انسانی استفاده می کنند. امکانات و هزینه دکتر دهقانی در پاسخ به این که در صورت تحقق امکان استفاده از این روش درمانی برای انسان، آیا ابزارهای لازم برای این نوع درمان در مراکز تحقیقاتی کشور وجود دارد، گفت: خوشبختانه ما امکانات تهیه، خالص سازی و تکثیر سلول های بنیادی را تقریبا در تمام استان ها داریم. این سلول ها را می توان از خود بیمار گرفت و تکثیر کرد و به خودش دوباره تزریق کرد. وی درخصوص هزینه های این روش درمانی در مقایسه با پیوند کبد تصریح کرد: در حال حاضر هزینه عمل پیوند کبد چیزی حدود 70 تا 80 میلیون تومان است. در صورتی که استفاده از سلول های بنیادی برای درمان سیروز کبدی حدود 10 میلیون تومان و بلکه کمتر تمام می شود و بنابراین استفاده از این تکنیک می تواند روند درمان بیماری سیروز کبدی را به کلی متحول کند. دامپزشکی، زیربنای پزشکی امروزه دامپزشکان بر بهداشت و سلامت مواد غذایی و بسیاری از موارد مربوط به بیماری های مشترک انسان و دام نظارت جدی دارند و راهکارهای درمانی را پیدا می کنند. یک شاخه از دامپزشکی به حوزه ای می پردازد که راهکارهای درمانی انسان ها را در آزمایش روی حیوانات جست وجو می کند. نتایج مثبت این آزمایش هاست که امروز در قالب روش های درمانی و جراحی روی انسان ها اعمال می شود. فیزیولوژی و آناتومی از حوزه های مشترک پزشکی و دامپزشکی است. اکنون در بیشتر کشورهای دنیا در بیمارستان های بزرگ یک آزمایشگاه تجربی وجود دارد که تحقیقات روی روش های درمانی مختلف را در مورد حیوانات کوچک مانند موش و خرگوش مطالعه می کنند و پس از موفقیت آن روش ها را در درمان انسان ها به کار می گیرند. منبع: جام جم