>تهران / پژوهش های خبری /علمی - فرهنگی 1394/09/30 پژوهش خبری : انقلاب اسلامی ایران نه تنها سرآغاز تحولات بزرگ و بنیادین در ایران، بلکه منطقه و جهان اسلام است. با پیروزی انقلاب اسلامی ایران دشمنی مغرضان و دشمنان با این مردم بیشتر و بیشتر شد و با تحریم های همه جانبه؛ جنگ و ترور ادامه یافت. مردم ایران در طول این سالها توانستند با کمترین امکانات محدودیت هایی را که از سوی دشمنان بر ملت ایران تحمیل شده بود را مدیریت کنند و به پیشرفت های قابل ملاحظه ای در حوزه های مختلف علمی؛ فناوری؛ هسته ای؛ نانو؛ پزشکی و غیره دست یابند. سرعت این موفقیت ها تا جائی بوده است که حتی دشمنان قسم خورد این مرزو بوم را مجبور به اعتراف کرد. «چندی پیش هرتسی هالیوی، رئیس اداره اطلاعات نظامی رژیم صهیونیستی، درگفتگو با روزنامه هآرتص اذعان کرد شکاف فناوری بین رژیم صهیونیستی و ایران در حال از میان رفتن است..... نبرد فناوری بین ایران و اسرائیل در زمینه اطلاعات امنیتی و تولید جنگ افزارهای نظامی پیشرفته و اقتدار نظامی است. نیر دفوری، گزارشگر مسائل راهبردی و نظامی تلویزیون رژیم صهیونیستی نیز مدعی شد: این مقایسه در زمینه هوا - فضا، صنعت موشک و اینترنت صورت گرفته است؛ ایران در این زمینه ها پیشرفتهای بسیاری حاصل کرده و سعی دارد در زمینه فناوری با اسرائیل برابری کند.... ایران استعدادهای درخشان در زمینه فیزیک و شیمی را شناسایی کرده و توانمندی آنها را بکار گرفته تا بوسیله آنها یک گام از دشمن پیشی بگیرد. دانشجویان اسرائیل در المپیادهای علمی بازنده می شوند، در حالی که ایران پله های موفقیت را پشت سر می گذارد. ایرانی ها سرمایه گذاری بسیاری را درخصوص اینگونه برنامه ها انجام داده اند.» در ادامه این مطلب مروری خواهیم داشت بر گزارش منتشر شده سایت الف از؛ شتاب پیشرفت های علمی ایران از سال 2006 تا سال 2015 که از زبان جعفر مهراد استاد اطلاعات شناسی دانشگاه شیراز و سرپرست سابق پایگاه استنادی جهان اسلام با ارائه آمارهای مختلف ارائه شده است. آمار شتاب علمی کشور از سال 2006 تا 2015 -------------------------------- جعفر مهراد سرپرست سابق پایگاه استنادی جهان اسلام و استاد اطلاعات شناسی دانشگاه شیراز با ارائه آمار شتاب علمی کشور از سال 2006 تا 2015 گفت: همه تولیدات علمی ایران از ابتدا تاکنون در پایگاه تامسون رویترز بیش از 226مدرک است. در کمتر از یک دهه میزان تولیدات علمی کشور رو به رشد گذاشته است. تجزیه و تحلیل وضعیت موجود نشان می دهد برون داد علمی در قالب مقالات پژوهشی و سایر فراورده های علمی که در موسسات علمی سنجی بین المللی مورد تحلیل استنادی قرار می گیرد نسبت به بسیاری از کشورهای جهان به ویژه کشورهای منطقه پیشی گرفته و اکنون سیاست گذاران و برنامه ریزان علمی کشور می توانند نتایج این تحلیل ها را با اسناد بالادستی تطبیق داده و حوزه های مختلف را برای رسیدن به مرجعیت علمی رصد کنند. آمارهای تولید شده از سوی پایگاه تامسون رویترز در 10 سال گذشته از نظر رشد و شتاب در خور توجه است. از ایران در سال 2006 میلادی تنها 7 هزار و 375 مدرک در تامسون رویترز ثبت و نمایه سازی شده است که این رقم یکباره در سال 2007 تقریبا با 3 هزار افزایش به 10 هزار و 708 مدرک رسیده و در سال 2008 میلادی با افزوده شدن 3 هزار مدرک دیگر تولیدات علمی کشور به طور شگفت آوری به 13 هزار و 654مدرک بالغ شده است. سال های 2009 و 2010 میلادی نیز ایران همین افزایش را تجربه کرده و به ترتیب آمار تولید علم ایران به 16 هزار و 745 مدرک و 19 هزار و 568 مدرک رسیده است. از سال 2010 میلادی تا افزوده شدن تقریبا6 هزار مدرک، میزان تولیدات علمی دانشگاه ها و موسسات پژوهشی کشور با شتاب قابل توجهی به 25 هزار و 337 مدرک رسیده است. چهره ماندگار علمی کشور اضافه کرد: بررسی تولیدات علمی ایران در تامسون رویترز در سال های 2012 تا پایان سال 2014 میلادی نشان می دهد که برون دادهای علمی کشور که در این نظام نمایه سازی شده است به ترتیب 27 هزار و 143 مدرک و 28 هزار و 137 مدرک و 30 هزار و 13 مدرک است. به گفته وی اکنون که سال 2015 میلادی به پایان می رسد تعداد تولیدات علمی ایران 27 هزار و 259 مدرک در این پایگاه است که این رقم در ماه های پیش رو اصلاح و تکمیل می شود. استاد علم اطلاعات شناسی دانشگاه شیراز گفت: کل تولیدات علمی ایران از ابتدا تاکنون در پایگاه استنادی تامسون رویترز 226 هزار و 463 مدرک بوده است، تحلیل آمار تولید علم ایران در مقوله های موضوعی در سال 2015میلادی که اکنون 27 هزار و 259 مدرک است نشان می دهد که 5 رشته اول بیشترین تولیدات علمی را به خود اختصاص دادند. وی عنوان کرد: شیمی چند رشته ای 2 هزار و 28 مدرک علم مواد چند رشته ای هزار و 748 مدرک، برق و الکترونیک 1746 مدرک، مهندسی شیمی هزار و 446 مدرک و شیمی فیزیک 1205 مدرک است و بعد از این مقوله ها رشته های فیزیک کاربردی با 951مدرک، مکانیک با 925 مدرک، علوم محیطی با 843 مدرک، سوخت و انرژی با 842 مدرک، داروسازی با 838 مدرک و مهندسی مکانیک با 788 مدرک به ترتیب در مرتبه های بعدی قرار دارند. وی افزود: از کل 27 هزار و 259 مدرک تولید شده در سال 2015 میلادی تعداد 25هزار و 270 مورد به مقالات علمی تعلق دارد، تعداد 676مورد به مطالب مروری، 620 مورد به چکیده همایش ها، 274 مورد به نامه ها و 212 مورد نیز در حوزه مطالب سردبیری است. چهره ماندگار علمی کشور با بیان اینکه پایگاه وب آوساینس که مرجع استخراج این داده ها در تامسون رویترز است در حالی که تولیدات علمی را در مقوله ها و رده های خود قرار می دهد از جهت دیگر نیز تولیدات علمی را در حوزه های مختلف مشخص می کند، بر این اساس در حوزه مهندسی 5 هزار و 935 مدرک، در شیمی 4 هزار و 659 مدرک ، در علم مواد 2 هزار و 737 مدرک ، در فیزیک 2 هزار و 637 مدرک و در ریاضیات 1452 مدرک تولید شده است. وی با بیان اینکه سهم تولیدات علمی دانشگاه ها نیز مشخص و از یکدیگر متمایز است، گفت: در سال 2015 میلادی از کل 27 هزار و 259 مدرک تعداد 4 هزار و 862 مدرک به دانشگاه آزاد اختصاص دارد، رتبه های دوم تا پنجم نیز به ترتیب به دانشگاه تهران، با 2 هزار و 457 مدرک، دانشگاه علوم پزشکی تهران با 2 هزار و 85 مدرک، دانشگاه صنعتی اصفهان با هزار و 626 مدرک و دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با هزار و 617 مدرک تعلق دارد. وی افزود: پنج دانشگاه بعدی که رتبه های 6 تا 10 را در اختیار دارند عبارتست از دانشگاه صنعتی امیرکبیر تا هزار و 484مدرک، دانشگاه تربیت مدرس با هزار و 300 مدرک، دانشگاه صنعتی شریف با هزار و 193 مدرک ، دانشگاه علم و صنعت ایران با 959 مدرک، دانشگاه فردوسی مشهد با 901 مدرک. به گفته وی همچنین دانشگاه شیراز، تبریز، علوم پزشکی ایران، علوم پزشکی شیراز، علوم پزشکی اصفهان از نظر تولید علم در جایگاه 11 تا پانزدهم قرار دارند. مهراد گفت: زبان مدارک تولید شده عمدتا انگلیسی است و توزیع تولیدات علمی کشور بر حسب زبان این شرح است که انگلیسی 27 هزار و 249 مدرک، آلمانی و کرواسی هر کدام سه مدرک، ترکی و اسپانیولی هر کدام یک مدرک تولید شده است. سرپرست سابق پایگاه استنادی جهان اسلام عنوان کرد: تامین بودجه و تخصیص اعتبارات به طرح های پژوهشی که حاصل بخش عمده از این تحقیقات در قالب مقالات علمی به چاپ می رسد از سوی دانشگاه ها و به ویژه بنیاد ملی علوم صورت می گیرد، بنیاد ملی علوم ایران در این سال و تاکنون از 648 مدرک پشتیبانی کرده است. به گفته مهراد در دانشگاه تهران با 237 مورد حمایت ، دانشگاه علوم پزشکی تهران با 224 مورد حمایت و دانشگاه کاشان نیز با 156مورد حمایت در مرتبه های دوم تا چهارم قرار دارد.وی اضافه کرد: فعالیت های علمی کاری گروهی است که گاهی با سازما ن های داخلی و گاهی نیز با همکاری سایر کشورها صورت می گیرد، این موضوع در مورد بسیاری از کشورهای جهان صادق است و فعالیت های علمی موفق معمولا نتیجه عملکرد جمعی از پژوهشگران است که به لحاظ تخصص از راه های دور و نزدیک با یکدیگر همکاری می کنند. وی اضافه کرد: در کشور اول به استادان پژوهشگر ایرانی در تولید مقالات علمی با آنها همکاری کرده اند عبارتست از آمریکا هزار و 461 مقاله، کانادا 718 مقاله، مالزی664 مقاله، آلمان 592 مقاله، استرالیا 532 مقاله، انگلستان 526 مقاله، ایتالیا 460 مقاله ، چین 368 مقاله، اسپانیا 356 مقاله و ترکیه 355 مقاله. مهراد گفت: معمولا دریافت استناد بعد از آنکه مدتی از انتشار مقالات می گذرد صورت می گیرد که نخستین مقاله پر استناد ایران در سال 2015میلادی مربوط به مقاله محسن نقوی و همکارانش با 128 استناد است که در مجله LAN SET منتشر شده است، مقاله دوم به محسن شیخ الاسلامی و همکارانش تعلق دارد که 37 استناد دریافت کرده و در مجله JOURNAL OFF FMAGNEISM AND MAGNETIC MATERIALS به چاپ رسیده است به گفته وی سومین مقاله پر استناد نیز مجددا به محسن شیخ الاسلامی و همکارانش با 32 استناد تعلق دارد. تحلیل کلی ---------- آن چه مسلم است پیشرفت های ایران در زمینه مختلف علمی فناوری؛ هوا - فضا و غیره جدای از آن که تحسین جهانیان را بر انگیخته است؛ با تکیه بر گفتمان ایستادگی و پیشرفت و عدم سازش با دشمن در طی سالیان پس از پیروزی انقلاب صورت گرفته است. مجله امریکایی «ساینس» در سرمقاله خود به دستاورد و گزارشات سفر اخیر خبرنگار این مجله به ایران اختصاص یافته است. سرمقاله این شماره مجله نیز به قلم دکتر فرهادی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری نوشته شده که از آمادگی ایران برای شرکت در برنامه های علمی و تحقیقاتی با سایر دانشمندان دنیا خبر می دهد.... خبرنگار ساینس در ادامه می نویسد: تاریخ ایران برترین راهنمای این مسیر است. موسسات علمی بین المللی مانند رصدخانه مراغه که در قرن 13 میلادی توسط چند صد دانشمند از سراسر جهان ساخته شده بود، می تواند چراغ روشنی در تمامی حوزه های علم، تحقیقات و فناوری باشد..... استون در این گزارش آورده است: با وجود تحریم های مختلف علیه ایران دانش و علم پیشرفت های چشمگیری در ایران داشته است. استون در این سفر با رئیس پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی، محققان رویان، صنعتی شریف و ... به گفتگو پرداخته و از بهبود و همینطور شکوفایی علمی ایران در شرایط پس از تحریم ها سخن گفته است. آری ملت ایران با تکیه بر توان داخلی خود و با الهام از بیانات رهبر فرزانه خود که فرمودند: «امروز سیاست های استکباری همچون بلایی بزرگ به جان بشریت افتاده و تنها راه پیشرفت و پیروزی کشورهای مستقل، ایستادگی وتکیه بر توده های مردم در جنگ اراده ها است.» همواره رو به پیشرفت بوده و این موفقیت ها را مرهون تلاش نخبگان و دانشمندان این مرز و بوم است که بدون هیچ ادعایی در جهت سربلندی ایران اسلامی تلاش می کنند. پژوهش خبری: شامحمدی//