یک حشره شناس و عضو هیات علمی دانشگاه شیراز می گوید: با توجه به شرایط آب و هوایی، حمله ملخ ها قابل پیش بینی بود و هشدارهای لازم داده شده بود؛ از همین رو ربط دادن آن به موضوعات سیاسی و خرافات درست نیست و در صورت اقدامات کارشناسی و به موقع، جای نگرانی وجود ندارد. همزمان با سیل اخیر امسال، اوایل هفته گذشته خبرهایی در فضای مجازی منتشر شده که گروهی از ملخ های مهاجم از سوی عربستان به سمت ایران در حرکتند و سازمان جهانی فائو نیز اعلامیه صادر کرد که هجوم این ملخ ها می تواند امنیت غذایی در ایران را به خطر بیاندازد. سعید معین، مدیر مبارزه با آفات عمومی و همگانی سازمان حفظ نباتات نیز گفته است که امسال وضعیت به مراتب بدتری نسبت به سال های گذشته در زمینه هجوم ملخ ها داریم، چرا که تجمع دسته های ملخ در عربستان سعودی ایجاد شده و به صورت گروه گروه این ملخ ها در حال حمله به شمال شبه جزیره عربستان و نهایتاً مرزهای جنوبی ایران هستند. مدیر مبارزه با آفات عمومی و همگانی سازمان حفظ نباتات می گوید: آماده مقابله و مبارزه با ملخ هایی که از شبه جزیره عربستان به سمت ایران می آیند هستیم و تنها نیاز ما اعتباراتی است که پیش بینی کرده و هنوز دریافت نکرده ایم. حشرات به لحاظ تعداد بیشترین موجودات روی کره زمین را تشکیل می دهند و از حدود 500 میلیون سال پیش بر روی کره زمین زندگی می کردند و به دلیل همین قدمت، سازگاری های مختلف و موفقیت های زیادی در طبیعت دارند. ملخ ها هم گروهی از این حشراتند. بیشتر حشرات برای انسان مفید هستند اما تعدادی از آنها زیان آورند که ملخ نیز جزو آنها به حساب می آید. البته در کشور ما ملخ بومی نیز وجود دارد و این ملخ ها عموما از گیاهان، باغات، مراتع و مراکز کشاورزی تغذیه می کنند، اما چند گونه دیگر ملخ مثل ملخ آسیایی و ملخ صحرایی وجود دارد که از کشورهای دیگر وارد ایران می شود و از این رو بومی ایران به حساب نمی آیند. بارندگی باعث افزایش ملخ ها می شود کامبیز مینایی، رئیس دانشگاه جهرم و حشره شناس در گفت وگو با ایرنا پلاس می گوید: این ملخ ها معمولا در شرق و مرکز آفریقا و عربستان به صورت انفرادی زندگی می کنند، ولی زمانی که بارندگی در این مناطق بیابانی و صحرایی زیاد شده و به واسطه آن مراتع نیز زیاد می شوند، بیشتر غذا می خورند بیشتر زاد و ولد می کنند و جمعیتشان به سرعت بالا می رود. از همین رو وقتی به مرور زمان مراتع به اتمام رسید، آنها به دنبال منبع تغذیه جدید می گردند. وی ادامه می دهد: ملخ ها از طریق سیستمی که در بدنشان دارند به وسیله یک سری پارامترها از جمله باد ، دما و حتی رطوبتی که باد با خود می آورد متوجه می شوند در کدام منطقه مراتع خوبی وجود دارد. بنابراین زمانی که مراتع جایی که در آن حضور داشتند به پایان رسید، ناگزیرند به سمت جایی که مراتع بیشتری وجود دارد، حرکت کنند. در کشور ما این شرایط از حدود بهمن ماه تا خرداد ماه فراهم است. به گفته رئیس دانشگاه جهرم این ملخ ها قادرند از دریا عبور کنند و به همین دلیل نام دیگر آنها «ملخ دریایی» است. این ملخ ها زمانی که به صورت گروهی تشکیل می شوند، جمعیتشان گاه به 100 تا 200 میلیون عدد می رسد و همه با هم حرکت می کنند و این می تواند مشکل ایجاد کند. این ملخ ها هم بال دارند و هم پای جهنده، یعنی هم می جهند و هم می پرند. به ملخ ها در دوره نوزادی، پوره گفته می شوند. وقتی ملخ ها بال ندارند و پوره هستند یا بال کوتاه دارند با جهیدن حرکت می کنند و خودشان را به جاهایی که می خواهند می رسانند. بعد از مدتی که بال در می آورند سرعت گسترش شان بیشتر می شود. حمله اخیر در 40 سال اخیر بی سابقه است مینایی می گوید که ما کمتر سالی را در کشور داشتیم که ملخ ها وارد کشور نشده باشند اما هجوم آنها در این حد نبوده است. درسال های قبل انقلاب مشابه همین حمله امسال پیش امده است، به نظر می آید که حمله امسال ملخ ها در چهل سال اخیر بی سابقه بوده است. چنین حجم حمله ای را مردم در جنوب کشور به یاد دارند. مینایی ادامه می دهد: سازمان هایی در دنیا مثل سازمان فائو همیشه جمعیت ملخ ها را پایش و ردیابی می کنند که آیا این ملخ ها می خواهند از فاز انفرادی به فاز مهاجم تبدیل شوند؟ علت این که فائو وارد این داستان شده و سازمان های بین المللی به این موضوع وارد می شوند این است که این حمله به امنیت غذایی انسان ها ربط دارد. ملخ ها اگر به فاز مهاجرت دربیایند و جمعیت زیادی داشته باشند می توانند هرچه سبزینگی در پیش رو دارند از بین ببرند. ملخ ها باید در راه ورود به کشور از بین بروند بعضی حشرات به صورت اختصاصی تغذیه می کنند. مثلا آفتی داریم که فقط از گندم تغذیه می کنند. بدی ملخ ها این است که از مزارع و مراتع و باغات همزمان تغذیه می کنند و خسارت زیادی ایجاد می کنند. استاد دانشگاه شیراز می افزاید: مهمترین مرحله مبارزه با ملخ این است که بتوانیم جمعیت ملخ ها را پایش کنیم. سازمان حفظ و نباتات وزارت جهاد کشاورزی، قبل از عید دنبال این بود که آیا این گونه ملخ ها به صورت مهاجم و گروهی در کشور پیدا می شوند یا نه. چون زمانی که ملخ ها پخش شوند مبارزه با آنها مشکل است و استفاده گسترده از سموم در سطح شهرها و باغات، عواقب و آثار زیست محیطی بدی به همراه دارد و باعث می شود موجودات مفید نیز از بین بروند. بنابراین در سیاست مبارزه با ملخ، تمرکز روی این است که ما جلوی ورود ملخ را بگیریم. حتی در بعضی از منابع توصیه شده است کانال یا خندق حفر کرده و جلوی ورود ملخ را در مناطقی گرفته شود یا این که آنها در راه ورود به کشور یا ابتدای ورود به کشور از بین می روند. به گفته مینایی در حال حاضر پراکندگی ملخ ها در هرمزگان بیشتر شده و مشکل اصلی در استان هرمزگان است و بقیه استان ها در حالت هشدار قرار دارند. این طور نیست که در استان فارس در مزارع ملخ ببینید. اما کارشناسان در حال پایش هستند تا به محض مشاهده مبارزه را انجام بدهند. مینایی درباره خسارتی که این ملخ ها به گیاهان می زنند، می افزاید: بعضی از حشرات قطعات دهانی مکنده دارند و سمی را وارد گیاه می کنند. ملخ این توانایی را ندارد و قطعات دهانی جونده دارد و گیاه را می خورد. آنها برگ و اندام های دارای سبزینگی و ساقه های جوان را می خورند. مثلا اگر الان گندم کشت شده و به مرحله خوشه رسیده باشد، آنها برگ های خوشه ها را می خورند، به همین دلیل آن گیاه بعد از مدتی توانایی اش را برای تولید محصول از دست می دهد، چون گیاه با برگ هایش فوتوسنتز می کند. این پدیده سیاسی نیست بلکه طبیعی است این استاد دانشگاه موضوع دیگری را هم مطرح می کند که آیا عربستان می تواند نقشی در این حمله داشته باشد یا نه؟ او می گوید: الان همه مسائل سیاسی شده، مدیران سازمان حفظ نباتات برخی استان ها پرسیدند که آیا ورود ملخ می تواند عمدی باشد یا اینکه ممکن است عربستان دستی در کار داشته باشد؟ این که شما از حشرات به عنوان ابزاری برای تروریسم استفاده کنید در جهان علم امکان پذیر است. یعنی از یک حشره به عنوان عامل بیوتروریسم استفاده کنید. اما شواهدی در دست نداریم که دولت عربستان بخواهد عمدا این کار را کرده باشد، مگر اینکه دولت عربستان مثل ریزگردها وظیفه مبارزه خودش را در مورد این ملخ ها در منطقه به خوبی انجام نداده باشد. از نظر من مسئله نمی تواند سیاسی باشد. شرایط آب و هوایی و ویژگی های زیستی ملخ ها این اتفاق را اجتناب ناپذیر می کند. این هم قابل پیش بینی است و فائو در سایت خود هشدار داده است. الان هم خوشبختانه همه چیز تحت کنترل است. در حال حاضر با پیشرفت ها تکنولوژیک امروزی و کارشناسانی که ما در این عرصه داریم این طور نیست که شب بخوابیم و صبح بیدار شویم و ملخ تمام مراتع را خورده باشد، چنین اتفاقی در قدیم می افتاد. البته ما باید هشیار باشیم و اگر به موقع سم پاشی در مرزها را انجام دهیم، جای نگرانی نیست و همه چیز قابل کنترل است. مردم این مساله را نباید به خرافات و سیاست ربط دهند، چرا که این موضوع کاملا طبیعی است.