شیراز- نشست مرکز حافظ شناسی و کرسی پژوهشی حافظ با عنوان «مقایسه موسیقایی شعر حافظ و ترجمه های انگلیسی آن» در شیراز برگزار شد. شیراز- نشست مرکز حافظ شناسی و کرسی پژوهشی حافظ با عنوان «مقایسه موسیقایی شعر حافظ و ترجمه های انگلیسی آن» در شیراز برگزار شد. به گزارش خبرگزاری مهر، سیصدوبیست وچهارمین نشست مرکز حافظ شناسی و کرسی پژوهشی حافظ با عنوان «مقایسه ی موسیقایی شعر حافظ و ترجمه های انگلیسی آن»، با همکاری مرکز پژوهش های زبان و ادب فارسی دانشگاه شیراز، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس با حضور جمعی از دانشگاهیان و اهالی فرهنگ و هنر فارس، در سالن غزل مجموعه ی تالار حافظ برگزار شد. در این مراسم نخست فریده پورگیو، مدیر امور بین المللی مرکز حافظ شناسی و استاد زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه شیراز، ضمن خوش آمدگویی به حاضران، به موضوع ترجمه اشعار حافظ پرداخت. وی با بیان این مقدمه که از بین انواع ادبی، ترجمه شعر، به ویژه شعر کلاسیک همیشه چالش برانگیز بوده است، به نمونه ترجمه های ارائه شده از اشعار حافظ پرداخت و گفت: تاکنون ترجمه های بسیاری از اشعار حافظ به زبان های گوناگون منتشر شده و این ترجمه ها طیفی از ترجمه کلمه به کلمه تا برداشت آزاد را دربرمی گیرد. مقاله و پژوهش های بسیاری نیز، در سنجش این ترجمه ها انجام شده که شامل تصویرسازی، معادل سازی واژه ها، منظوم یا منثوربودن و… می شود. اما بحث درباره ی موسیقی کلمات و وزن و قافیه ی اشعار ترجمه شده کمتر مطرح شده است که خود موضوعی بایسته است. وی با بیان این مساله که ترجمه خوب، متعلق به مترجمانی است که به زبان انگلیسی کاملاً مسلط هستند و آن را به گونه ای بلیغ استفاده و به شکلی عمیق درک می کنند. این پرسش را مطرح کرد که تسلط، دقیقاً به چه معناست؟ و مترجم مسلط به چه کسی گفته می شود؟ مدیر امور بین المللی مرکز حافظ شناسی درپاسخ به پرسش های مطرح کرده گفت: قطعاً به شخصی که فقط زبان انگلیسی را متوجه می شود و صحبت می کند، یک مترجم مسلط گفته نمی شود؛ فرد ماهر و متخصص در این زمینه، کسی است که علاوه بر فهم دقیق کلمات و جملات و توانایی صحبت به زبان انگلیسی، (در سطحی حرفه ای و عالی و مجهز به توانایی هایی نظیر ترجمه ی مقاله یا ترجمه ی تخصصی)، درک درستی از ساختار و قواعد زبان انگلیسی دارد و می تواند واژه ها و عبارات را از بستر مادریشان به بستری با ویژگی های زبانی متفاوت انتقال دهد. وی افزود: به عبارت دیگر، اگر مترجم نتواند جان کلام را از زبان انگلیسی به زبان مقصد منتقل کند، به هیچ وجه نمی توان او را مترجمی خبره و مسلط نامید. انتقال و تزریق حس و معنای واژه ها از زبان اصلی به زبان مقصد یکی از مهم ترین توانایی هایی است که یک مترجم قوی در کارنامه ی دانش و مهارت های خود به ثبت می رساند. این استاد دانشگاه با توصیف نرم افزارها و ربات های هوشمند مترجم، تاکید کرد: برای دست یابی به محتوایی تمیز و دقیق، نیاز به اعتمادکردن به مغز و هوشی انسانی است که علاوه بر مهارت، به احساس، تجربه، ادراک و هنر مجهز است. به همین خاطر است که با وجود رشد و شکوفایی فناوری، هنوز هم نمی توان ماشین های ترجمه را جایگزین انسان هایی کرد که شور و شعور را در پیوندی ظریف و دوست داشتنی در فهرست ویژگی های خود دارند. وی در ادامه نکاتی را برای بهترشدن ترجمه ی شعر حافظ مطرح کرد که از آن جمله می توان به این موارد اشاره کرد: درک صحیح از پیام متن، آشنایی با سبک هردو زبان، حفظ لحن نویسنده در متن ترجمه شده، انتخاب معادل درست و دقیق برای واژگان، رعایت علامت نقطه گذاری و نشانه گذاری، انشایی روان و سلیس، توضیح نکات مبهم برای خوانندگان در حاشیه، رساندن مفهوم متن اصلی بدون هیچ دخل و تصرف و انتقال مفاهیم در قالب ساختار دستوری زبان مقصد. در ادامه این مراسم پیام درخشان فرد، کارشناس ارشد پژوهش هنر و استاد مدعو دانشکده هنر و معماری دانشگاه شیراز به بُعد هنری و موسیقیایی اشعار حافظ پرداخت. وی با بیان این مقدمه که پس از اولین آشنایی انگلیسی زبانان با اشعار حافظ در نیمه دوم قرن هجدهم، بیش از یکصد ترجمه از آن ها انجام شده است، اما تنها برخی از مترجمان، اشعار را به نظم ترجمه نموده اند، به پژوهش خود در این باره (پایان نامه ی کارشناسی ارشد 1394) اشاره کرد و گفت: تحقیق من از نوع میان رشته ای و توصیفی مقایسه ای است که هدف از انجام آن، یافتن شیوه ای برای برگردان غزل حافظ در قالب شعر انگلیسی بوده است. وی ابتدا به میزان آشنایی حافظ با موسیقی و ساز اشاره کرد و نشان داد که حافظ در این موضوع تبحر خاصی داشته است. سپس ابعاد شکل دهنده ی موسیقی در شعر فارسی و انگلیسی را به طور اجمالی معرفی کرد. این کارشناس ارشد پژوهش هنر در ادامه به دسته بندی غزلیات حافظ بر مبنای فرم و موسیقی (وزن) آن ها و نیز پربسامدترین آن ها پرداخت و گفت: از آنجایی که عنصر اصلی موسیقی ساز در شعر پارسی و انگلیسی ذاتاَ متفاوتند و امکان مقایسه ی ادبی این دو وجود ندارد؛ ریتم و نُت موسیقی اشعار، تنها بستر ممکن برای مقایسه این دو مقایسه است. درخشان فرد در پایان ریتم غزلیاتی که بیش ترین ترجمه را داشتند با ترجمه ها مقایسه و میزان نزدیکی و توانایی مترجمان در انتقال ریتم اشعار را نشان داد.