کاربرد مهندسی مکانیک در کلیه علوم مهندسی به حدُی است که هیچ یک از این علوم را ، نمی توان مستقل از مکانیک، تصور نمود. دانش  ـ آموختگان مهندسی مکانیک همواره در صنایع، جایگاه ویژه ای داشته اند. بسیاری از ایشان، هم اکنون، به عنوان مدیران صنایع و یا مهندسان فعال در تولید و یا به عنوانِ اعضای هیأت علمی ـ  پژوهشی مراکز علمی کشور مشغول به کار می باشند و توانسته اند با شایستگی و خلاقیت، دانش مهندسی خود را در راه نوآوری و پیشرفت و آبادانی کشور در عمل به کار گیرند. دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه شیراز ، در سال ۱۳۴۳ با پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی آغاز به کار کرد و پس از آن در سال ۱۳۴۸، اولین دوره دانشجویان کارشناسی ارشد را پذیرفت. آغاز دوره دکترای مهندسی مکانیک برای اولین بار در ایران پیش از انقلاب، در این دانشکده صورت پذیرفت و پس از پیروزی انقلاب این دانشکده همگام با دیگر دانشگاه هایِ معتبر ایران دوره دکتری را از سال ۱۳۷۰ مجدداً پی ریزی نمود. هم اکنون دانشکده مهندسی مکانیک دارای چهار بخش مهندسی مکانیک جامدات؛ مهندسی مکانیک حرارت و سیالات؛ مهندسی انرژی - هوا فضا و مهندسی هسته ای می باشد. این دانشکده در مقطع کارشناسی در دو گرایشِ مکانیکِ جامدات و حرارت و سیالات و در مقطع کارشناسی ارشد در پنج گرایشِ مکانیک ـ طراحی کاربردی؛ مکانیک ـ تبدیل انرژی؛ هوا فضا ـ آیرودینامیک؛ هستهای ـ رآکتور و هسته ای ـ پرتو پزشکی و در مقطع دکتری در گرایش های مکانیک ـ طراحی کاربردی؛ مکانیک ـ حرارت و سیالات؛ هوا فضا ـ آیرودینامیک؛ هسته ای ـ رآکتور و هسته ای ـ پرتو پزشکی دانشجو می پذیرد. دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه شیراز، در حال حاضر از فعالیت ۳۵ عضو هیأت علمی بهره می برد. از این تعداد ۱۴ نفر در بخش مهندسی مکانیک جامدات، ۱۲ نفر در بخش های مهندسی مکانیک حرارت و سیالات و مهندسی هوا فضا و ۹ نفر در بخش مهندسی هسته ای و مرکز تحقیقات تابش مشغول به فعالیت علمی هستند. تاکنون بیش از ۲۶۴۶ دانشجو در مقطع کارشناسی، ۶۱۵ دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد و ۶۰ دانشجو در مقطع دکتری از این دانشکده فارغ التحصیل شده اند.تعداد دانشجویان مقطع کارشناسی دانشکده مهندسی مکانیک در حال حاضر ۴۶۵ نفر، دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد ۲۹۵ نفر و تعداد دانشجویان دوره دکتری ۱۰۳ نفر می باشد. فعالیت های آموزشی و پژوهشی این دانشکده، محدود به تربیت دانشجو نبوده و همه ساله تحقیقات فراوانی توسط اساتید و دانشجویان و زیرمجموعه های دانشکده مهندسی مکانیک در زمینه های گوناگون علمی و صنعتی به انجاممی رسد. این دانشکده جهت تکمیل آموزش های نظری و فنی خود، از مجموعه مجهزی از آزمایشگاه ها و کارگاه های تخصصی بهره می برد. اسامی برخی از آزمایشگاه ها و مراکز تحقیقاتی مرتبط با این دانشکده به قرار ذیل می باشد:

مرکز انرژی خورشیدی ، مرکز تحقیقات تابش، مرکز محاسبات سریع ، مرکزتحقیقات موتور ، مرکز تحقیقات هوایی (مجری سیستم تونل باد حدود صوت)،مرکز تحقیقات پیشرفته در طراحی،مرکز تحقیقات سازه های هوشمند، آزمایشگاه تونل باد و آیروالاستیسیته ، مرکز تحقیقات پیلهای سوختی، آزمایشگاه ترمودینامیک ، آزمایشگاه انتقال حرارت،آزمایشگاه دینامیک و ارتعاشات ،آزمایشگاه فیزیک هستهای، آزمایشگاه دزیمتری، آزمایشگاه طیفنگاری گاما، کارگاه ماشین ابزار ، کارگاه جوشکاری، کارگاه اتومکانیک.