همشهری دو - بهاره جلالوند: راه اندازی هر کاری بدون شناخت بازار کار و فوت و فن های آن، چیزی جز شکست در پی نخواهد داشت؛ فرقی نمی کند که قصد ورود به چه شغلی را دارید و این مسئله در رابطه با هر شغلی مصداق دارد. پول درآوردن از کنار اشعه همشهری دو - بهاره جلالوند: راه اندازی هر کاری بدون شناخت بازار کار و فوت و فن های آن، چیزی جز شکست در پی نخواهد داشت؛ فرقی نمی کند که قصد ورود به چه شغلی را دارید و این مسئله در رابطه با هر شغلی مصداق دارد. یکی از رشته هایی که بسیاری از افراد تصور می کنند به راحتی می توان با داشتن مدرک آن درآمدزایی زیادی داشت، رادیولوژی است درحالی که درآمدزایی از این رشته چندان هم راحت نیست و باید مسیر پر پیچ و خمی را پشت سر گذاشت. دکتر عبـدالرسول صداقت، متخصص رادیولوژی، رئیس شورای سیاستگذاری رادیولوژی ایران و رئیس سابق انجمن رادیولوژی ایران که 23سال سابقه کار در این رشته را دارد، در گفت وگو با ما به افرادی که قصد تحصیل در این رشته را دارند یا در این رشته فارغ التحصیل شده اند، برخی نکات کسب و کار در این زمینه را گوشزد کرده است. - کسی که می خواهد در رشته رادیولوژی تحصیل کند چه ویژگی هایی باید داشته باشد، ضمن اینکه چه مهارت هایی را باید بیاموزد؟ نخبه ترین و موفق ترین پزشکان عمومی می توانند در رشته رادیولوژی موفق باشند و این مسئله نه تنها در ایران، بلکه در همه جای دنیا مصداق دارد. یک رادیولوژیست عمومی باید به تمام بیماری ها، پاتولوژی و همه رشته های مرتبط با پزشکی، آشنایی کامل داشته باشد. یک دستیار رادیولوژی وقتی وارد این رشته می شود و شروع به یادگیری می کند باید با فیزیک پزشکی و انواع اشعه، سونوگرافی، ام آر آی، سی تی اسکن و... آشنا شود و درضمن همه آنها را باید به خوبی یاد بگیرد. علاوه بر این، باید مهارت های لازم را برای گزارش کردن انواع رادیوگرافی ها کسب کند. - بسیاری از افراد بر این باورند که برای موفقیت در بازار کار این رشته، باید سرمایه اولیه زیادی داشت. این باور چقدر صحت دارد؟ برای راه اندازی یک مؤسسه ساده رادیولوژی که تجهیزات به روز و کاملی در خود داشته باشد، قطعا باید سرمایه اولیه بالایی داشت. این مؤسسه طبق مقررات وزارت بهداشت و سازمان انرژی اتمی، باید حداقل 100مترمربع ساختمان با خصوصیات ویژه داشته باشد و حداقل حدود یک میلیارد تا یک و نیم میلیارد تومان نیز سرمایه برای خرید تجهیزات نیاز است. به نظرم برای اینکه تمام این هزینه را یک رادیولوژیست نپردازد، 5 تا 7رادیولوژیست می توانند با یکدیگر یک مرکز کاملا پیشرفته رادیولوژی راه اندازی کنند. علاوه بر این، می توانند پذیرای تعداد بیشتری بیمار باشند. البته شراکت در برخی موارد دردسرهای مخصوص به خودش را دارد که این نکته را نیز باید درنظر داشت. برای راه اندازی یک مرکز جامع تصویربرداری که تمامی امکانات مثل ام آر آی، سی تی اسکن، فلوروسکوپی، سونوگرافی، ماموگرافی، سنجش تراکم استخوان، داپلر و... در آن وجود داشته باشد، به بیش از 500مترمربع زیربنا و بیش از 10تا 12میلیارد تومان سرمایه گذاری برای تجهیزات لازم است که در چنین شرایطی لزوم شراکت بیش از پیش احساس می شود. البته اگر یک رادیولوژیست قرار باشد تنها براساس سرمایه ای که دارد در این رشته فعالیت کند، بهتر است در رشته رادیولوژی فعالیت نکند و شغل دیگری را برگزیند. کسی که در هر یک از رشته های پزشکی وارد می شود، باید وجدان، عشق و ایمان به خدا داشته باشد تا بتواند به خوبی به مردم خدمت کند. - آیا هر فردی که در رشته رادیولوژی تحصیل می کند، پس از تحصیل می تواند موفق به راه اندازی مرکز رادیولوژی شود؟ برخلاف تصور بیشتر افراد، تاسیس یک مؤسسه رادیولوژی یا مرکز جامع تصویربرداری به آسانی تاسیس یک مطب نیست بلکه باید مراحل بسیار پیچیده و سختی را پشت سرگذاشت. تقریبا حدود 6 ماه زمان می برد که مقررات لازم برای تاسیس رعایت شود. همچنین برای واردات دستگاه ها باید مجوزهای مختلف را از سازمان انرژی اتمی و اداره کل تجهیزات وزارت بهداشت گرفت و دستگاه هم آزمایش های مختلفی را با موفقیت پشت سر بگذارد. متأسفانه امروزه برخی از متخصصین رشته های دیگر پزشکی، به ویژه متخصصین محترم زنان و زایمان به راحتی و بدون گذراندن هیچ یک از این مراحل سخت، دستگاه سونوگرافی را در مطب های خود مورد استفاده قرار می دهند که این مسئله به نوعی باعث به خطر افتادن رشته رادیولوژی در سطح کشور شده و نیازمند بازنگری از سوی مسئولان است. - سؤال خیلی ها این است که پس از گذشت چه مدت از پایان تحصیل، بازدهی مالی به وجود خواهد آمد؟ برخی از افراد تصور می کنند که بعد از پایان تحصیل در رشته رادیولوژی، بلافاصله بازدهی مالی برای فرد وجود دارد که این باور نادرست است و رادیولوژی نیز مانند بسیاری از رشته های پزشکی است و بعد از فارغ التحصیلی باید تعهداتی را در قالب طرح گذراند. زمانی که فرد تخصص خود را می گیرد، حدودا بالای 30سال سن دارد و وقتی که طرح را پشت سر می گذارد سن او تقریبا حدود 40سال شده است. پس رادیولوژیست مانند سایر رشته ها، بلافاصله نمی تواند وارد بازار کار شود. گاهی این پا به سن گذاشتن انگیزه را از فرد می گیرد و به همین دلیل فردی که قصد دارد شغل رادیولوژی را انتخاب کند، باید به تمام سختی های راه و زمانی که برای آن باید صرف شود، توجه کافی داشته باشد. ضمن اینکه متخصص رادیولوژی مانند تخصص های دیگر پزشکی، شیفت شب نیز دارد و افراد باید به این مسئله توجه کنند و با درنظرگرفتن همه موارد، وارد رشته تخصصی رادیولوژی شوند تا سختی های راه، آنها را از ادامه مسیر باز نگه ندارد. - چرا بین تخصص های مختلف رادیولوژی را انتخاب کردم؟ دیپلم ام را در سال 1356 از دبیرستان دانشگاه شیراز (پهلوی سابق) گرفتم و پس از آن در کنکور شرکت کردم و در رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران مشغول به تحصیل شدم. بعد از فارغ التحصیلی در این رشته، به مدت کمتر از یک سال، به عنوان مدیرکل دانشجویان در حوزه دانشجویی وزارت بهداشت مسئولیت داشتم (سال1366). بعد از آن هم به مدت بیش از 4 سال مدیرعامل سازمان بهداشت و درمان استان بوشهر بودم (1366تا 1370) و در سال های آخر فعالیت خود، به عنوان رئیس دانشکده علوم پزشکی بوشهر مسئولیتم را ادامه دادم. همزمان مسئولیت سازمان های هلال احمر و انتقال خون بوشهر نیز به من سپرده شد (از سال 1366تا 1370). زمانی که دوران مسئولیتم به اتمام رسید، استعفا کردم و به تهران بازگشتم و تصمیم گرفتم برای ادامه تحصیل اقدام کنم و در رشته تخصصی رادیولوژی پذیرفته شدم. دلیل اینکه رادیولوژی را از بین تخصص های مختلف انتخاب کردم این بود که رشته رادیولوژی به عنوان یک نقطه مرکزی بین همه رشته های پزشکی قرار دارد. رشته های مختلف پزشکی تخصصی و عمومی، دندانپزشکی، مامایی، تغذیه و... همگی به نوعی با رادیولوژی مرتبط هستند. همچنین دلیل دیگر این انتخاب، به پویایی رشته رادیولوژی و ارتباط آن با علم و فناوری برمی گردد که همه اینها جذابیت خاصی را به رشته رادیولوژی می دهد. بعد از تحصیل در این رشته، به دلیل سوابق اجرایی ای که در گذشته داشتم، مسئولیت بزرگ ترین مرکز تصویربرداری پزشکی دانشگاهی را در بیمارستان امام خمینی (ره)، به من واگذار کردند و حدود یک سال و نیم در آنجا مشغول به کار بودم (سال 1374 تا سال 1375). بعد از گذراندن دوره ام آر آی در یکی از دانشگاه های معتبر خارج از کشور (میامی- ایالت فلوریدا)، مجددا بازگشتم و برای همیاری و همدردی با یکی از دوستان صمیمی خود به نام مرحوم دکتر معتمد که به سرطان مبتلا بود، ساکن گرگان شدم و به مدت 3سال در مؤسسه تصویربرداری آن مرحوم مشغول به کار بودم. از آن زمان تاکنون هم، مدیریت نخستین مرکز جامع تصویربرداری پزشکی را در استان البرز برعهده داشته ام. - چگونه در این شغل موفق شویم؟ فردی که می خواهد تخصص رادیولوژی بگیرد در وهله اول باید پزشکی بخواند و بعد از اینکه بالاترین نمره را در آزمون دستیاری به دست آورد، وارد دوره تخصص می شود که 4 سال طول می کشد. اطلاعات علمی در همه رشته های پزشکی باید با علم روز هماهنگ باشد ولی این مسئله در رابطه با رشته رادیولوژی، دو صد چندان می شود چون متخصص رادیولوژی به نوعی با فناوری و تکنولوژی جدید سر و کار دارد. اگر می خواهید در این رشته موفق شوید باید دائما مقالات روز دنیا و کتاب های مختلف این رشته را مطالعه کنید در غیراین صورت، رادیولوژیست موفقی نخواهید شد. اگر تصور می کنید که با رادیولوژی می توانید درآمد بسیار زیادی داشته باشید، سخت در اشتباه هستید. اگر قرار باشد که سطح بندی درآمدی ای نسبت به تخصص های دیگر پزشکی برای درآمد متخصص رادیولوژی درنظر بگیریم، باید گفت که در میانه قرار دارد و مانند یک جراح نیست که بعد از یک جراحی، دستمزد چند میلیونی بگیرد یا مانند یک پزشک عمومی نیست که تنها درآمد او به ویزیت و امرار معاش ختم شود. شغل رادیولوژی یک شغل استرس زا به حساب می آید و فردی که نمی تواند استرس خود را مدیریت کند، بهتر است سراغ این رشته نرود. اگر در گزارش و تفسیری که رادیولوژیست به بیمار می دهد دقت کافی وجود نداشته باشد و اشتباهی صورت بگیرد، بیمار می تواند از رادیولوژیست شکایت کند، پس رادیولوژیست باید دقیق باشد. رقابت در همه مشاغل وجود دارد که رادیولوژی از این امر مستثنی نیست. رقابت باید سالم باشد و به ارتقا و رشد کیفی و کمی فرد منجر شود. برای رقابت در این عرصه، دانش، به روزبودن اطلاعات و استفاده از آخرین فناوری ها ضروری محسوب می شود. به روزرسانی دستگاه های رادیولوژی نیز می تواند از نظر علمی به پیشرفت کار متخصص رادیولوژی کمک کند، همچنین باعث تشخیص دقیق می شود. ولی متأسفانه از نظر دریافت تعرفه ها، تفاوتی بین خدمات دستگاه های قدیمی و دستگاه های جدید با آخرین فناوری، وجود ندارد که این مسئله نیز باید از سوی مسئولان بازنگری شود وگرنه متخصصین رادیولوژی از ارتقای دستگاه ها دلسرد خواهند شد.