سید محمدمهدی جعفری، مترجم کتاب «نهج البلاغه: گزیده سخنان، نامه ها و حکمت های امیرالمومنین امام علی بن ابی طالب (ع)» بر این عقیده است که «نهج البلاغه» تنها یک کتاب یا متن ادبی و دینی نیست، بلکه یک دانشگاه بوده و هرچه در زمینه های مختلف اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و نکات اعتقادی و اخلاقی آن کار کنیم، ... سید محمدمهدی جعفری، مترجم کتاب «نهج البلاغه: گزیده سخنان، نامه ها و حکمت های امیرالمومنین امام علی بن ابی طالب (ع)» بر این عقیده است که «نهج البلاغه» تنها یک کتاب یا متن ادبی و دینی نیست، بلکه یک دانشگاه بوده و هرچه در زمینه های مختلف اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و نکات اعتقادی و اخلاقی آن کار کنیم، بازهم جای کار دارد. صاحب خبر - به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «نهج البلاغه: گزیده سخنان، نامه ها و حکمت های امیرالمومنین امام علی بن ابی طالب (ع)» با ترجمه سید محمدمهدی جعفری، در بیست و ششمین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به عنوان اثر برگزیده معرفی شد. این کتاب در سه بخش «سخنرانی ها و فرمان ها»، «نامه ها و پیام ها» و «سخنان حکمت آمیز» تنظیم شده و در یک دهه اخیر 6 بار از سوی انتشارات ذکر تجدیدچاپ شده است. سید محمدمهدی جعفری، استاد دانشگاه شیراز درباره این اثر ارزشمند به خبرنگار ایبنا گفت: پس از قرآن کریم، هیچ انسانی زیباتر از حضرت علی (ع)، حقایق حکمت آمیز و معارف علم آموز و آموز های انسان ساز را به زبان نیاورده است. ویژگی سخنان امیرالمومنین (ع) آن است که در عین زیبایی الفاظ و سحرانگیز بودن قالب و داشتن همه صنایع بلاغی و برخورداری از آفرینش های هنری، محتوایی پس از قرآن کریم، هیچ انسانی زیباتر از حضرت علی (ع)، حقایق حکمت آمیز و معارف علم آموز و آموز های انسان ساز را به زبان نیاورده است ژرف، معانی و مفاهیمی حکیمانه و مقاصد و هدف های انسانی والایی دارد و نه تنها مفردات و تک واژه های آن بلکه ترکیب کلمات و جملات آن نیز در اوج زیبایی و افسونگری است. این نهج البلاغه پژوه ادامه داد: کلمات قصار دو کلمه ای امیرالمومنین (ع) به همان اندازه از فصاحت و بلاغت سرشار است که خطبه های طولانی و سخنرانی های مفصل آن بزرگوار و نامه های ایشان به دوست و دشمن و یا بخشنامه ها به کارگزاران و فرمانداران و عهدنامه های آن حضرت به والیان و وصیت نامه های گوناگون به اشخاص نیز یکسان از فصاحت، بلاغت و شیوایی و تاثیرگذاری برخوردارند و همین ویژگی ها راز جاودانگی سخنان اوست. مترجم اثر برگزیده کتاب سال جمهوری اسلامی بیان کرد: از زمانی که سید رضی، گزیده ای از سخنان پراکنده امیرمومنان (ع) را به رشته تحریر درآورد، تاکنون بیش از هزار سال می گذرد و این کتاب همواره موردتوجه بوده و تعداد زیادی شرح و توضیح و ترجمه و تصحیح از آن نوشته شده است. تنها در 60 سال اخیر، ترجمه های فراوانی از «نهج البلاغه» به زبان فارسی انجام شده که هریک ویژگی های خاص خود را دارند. بعد از انقلاب ترجمه های به مراتب بیشتری از این کتاب ارزشمند انجام شده، ولی در کمتر اثری دیدم که ویژگی های لفظی و مفهومی رعایت شده باشد. جعفری در بیان ویژگی های این ترجمه از «نهج البلاغه» افزود: چون متن دارای نثری فاخر و زبانی غنی است، ترجمه باید با آن هماهنگ باشد. سخنان حضرت علی (ع) فرازمانی، فرامکانی و فراقومی است و به این دلیل نهج البلاغه یک نثر فاخته و منحصر به فرد دارد. نثر «نهج البلاغه» مثل یک اثر ادبی عربی معمولی نیست. تمام کسانی که با ادبیات عرب آشنا هستند، می دانند سخن علی (ع) ویژگی هایی دارد که باید در ترجمه به آنها توجه کرد تلاش شده تا آنجا که در توان بوده، نکات زبان شناسی، دستور زبانی و نگارشی که رعایت نکردن آنها به اصل سخن زیان می رساند، رعایت شود. در این ترجمه، برای تنقیح و اعتبار بیشتر، آن را با چندین نسخه خطی و چاپی معتبر قدیمی مطابقت دادم. در این اثر با استفاده از شرح هایی همچون ابن ابی الحدید، ابن میثم و علامه شوشتری، منابع و گویندگان معرفی شده است. نویسنده مجموعه پنج جلدی «پرتوی از نهج البلاغه» گفت: نهج البلاغه یک نثر فاخته و منحصر به فرد دارد. نثر «نهج البلاغه» مثل یک اثر ادبی عربی معمولی نیست. تمام کسانی که با ادبیات عرب آشنا هستند، می دانند سخن علی (ع) ویژگی هایی دارد که باید در ترجمه به آنها توجه کرد. امیرالمومنین (ع) سخن گزاف و بیش از اندازه نمی گوید، زیرا هر لفظی مفهوم خاصی دارد و هر لفظ را باید به جای خود به کار می برد. مترجم کتاب «نهج البلاغه: گزیده سخنان، نامه ها و حکمت های امیرالمومنین امام علی بن ابی طالب (ع)» ادامه داد: بعد از سال ها تدریس و پژوهش «نهج البلاغه»، تصمیم گرفتم آن را طوری ترجمه کنم که با متن اصلی تناسب آموزشی بیشتری داشته باشد و به مفهوم الفاظ توجه بیشتری شود. نثر «نهج البلاغه» هم از نظر ظاهر زیباست و هم معانی ژرفی دارد که کمتر مترجمی توانسته هر دو اینها را رعایت کند. البته من هم آنطور که باید نتوانستم این دو قاعده را در کنار هم رعایت کنم، ولی تلاش کردم دقت در برابری لفظ و معنا را رعایت کرده و آنجایی که رعایت هر دو ممکن نبود، زیبایی را فدای معنا کردم. در تدوین این اثر به پیشینه صدور «نهج البلاغه» هم توجه داشتم. بسیاری از سخنان امیرالمومنین (ع) در یک موقعیت تاریخی یا جغرافیایی خاصی بیان شده که اگر آن ها را بدانیم، بهتر می توانیم مفاهیم آن را درک کنیم. جعفری با اشاره به اینکه از این ترجمه «نهج البلاغه» در از نهج البلاغه به عنوان راهبرد و راهنمای عملی می توان موضوعات مختلفی را استخراج و روی آن تحقیق کرد، چراکه می تواند برای بسیاری از مشکلات جامعه راهگشا باشد مجموع 6 چاپ آن حدود 15 هزار نسخه منتشر شده، عنوان کرد: این کتاب در یک هزار و 200 صفحه به چاپ رسید که شامل 600 صفحه متن اصلی و 600 صفحه ترجمه بود به این صورت که ترجمه هر صفحه روبه روی متن اصلی قرار گرفت. این اثر پس از برگزیده شدن در جایزه کتاب سال به چاپ دوم رسید و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی طبق روالی که تعدادی از نسخه های آثار برگزیده کتاب سال را از ناشران خریداری می کند، سه بار نسخه هایی از این اثر را خریداری کرد. این استاد پیشکسوت دانشگاه درباره اهمیت پرداختن به «نهج البلاغه» در قالب یک رشته دانشگاهی گفت: رشته «نهج البلاغه» در سال 1383 نخستین بار در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه علوم قرآن و حدیث در شهر ری راه اندازی و تدریس شد. دوره دکتری «نهج البلاغه» نیز از سال 91 در دانشگاه پیام نور تهران تاسیس شده که در هر دو دانشگاه همکاری و تدریس دارم. البته اکنون دوره دکتری این رشته در مراکز دیگری همچون دارالحدیث نیز برگزار می شود. در این سه مرکز تاکنون 50 تا 60 پایان نامه ارشد و دکتری با محوریت «نهج البلاغه» تدوین شده است. مترجم جلدهای دوم تا هشتم کتاب «امام علی بن ابی طالب» افزود: هنوز هم آنطور که باید حق مطلب درباره این کتاب ارزشمند اَدا نشده است. «نهج البلاغه» تنها یک کتاب یا متن ادبی و دینی نیست، بلکه یک دانشگاه بوده و هرچه در زمینه های مختلف اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و نکات اعتقادی و اخلاقی آن کار کنیم، بازهم جای کار دارد. از نهج البلاغه به عنوان راهبرد و راهنمای عملی می توان موضوعات مختلفی را استخراج و روی آن تحقیق کرد، چراکه می تواند برای بسیاری از مشکلات جامعه راهگشا باشد.